Yeşil yaklaşım ile tedarikçi seçim probleminde yeni bir model: Perakende sektöründe bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP ÜNVER

Danışman: AYVAZ BERK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde firmalar ile tedarikçiler arasındaki iyi ilişkiler firmalara rekabet avantajı sağlamaktadır. Tedarikçi seçim kriterlerinin belirlenmesi ve tedarikçilerin belirli zamanlarda değerlendirilerek ödüllendirilmesi, tedarikçilerle başarılı ilişkiler kurulmasında büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda yaşanan iklim değişikliği, küresel ısınma ve hammadde kaynaklarının hızlı tüketimden dolayı gittikçe azalması karşısında işletmeler tedarik zinciri faaliyetlerinde gerek yasal düzenlemeler gerekse çevresel ve sosyal sorumluluk açısından yeşil temasını ön plana çıkarmaya başlamışlardır. Tedarik zinciri yönetimindeki en önemli stratejik kararlardan birisi haline gelen tedarik seçim aşamasında da yeşil olarak adlandırılabilecek çevresel kriterler de dikkate alınmaya başlanmıştır. Bu çalışmada yeşil tedarikçi seçim problemi için yeni çok kriterli karar verme modeli önerilmiştir. Önerilen model iki aşamalı olup ilk aşamada literatür ve uzman görüşlerine dayalı olarak kurulan yeşil tedarikçi seçim modelindeki yedi ana kriter (maliyet, kalite, teslimat, esneklik, çevre yönetimi, teknoloji ve sosyal) ve toplamda otuz dört alt kriterin ağırlıklandırılmasında En İyi En Kötü (BWM) yöntemi kullanılmıştır. İkinci aşamada ise alternatif tedarikçilerin sıralanmasında Bütünleşik Ağırlıklı Toplam ve Çarpım Yöntemi (WASPAS) yöntemi tercih edilmiştir. Önerilen model İstanbul'da tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir perakende firmasında yeşil tedarikçi seçim problemine uygulanmıştır. Önerilen modelin geçerliliğini test etmek için duyarlık analizi yapılmıştır. Çalışmada ayrıca önerilen modelin sonuçları Ortalama Çözüm Uzaklığına Dayalı Değerlendirme Yöntemi (EDAS), Katkı Oranı Değerlendirmesi (ARAS) Yöntemi, Birleştirilebilir Uzaklık Tabanlı Değerlendirme (CODAS) Yöntemleri ile karşılaştırılmıştır. Geliştirilen modelin perakende firması yöneticilerinin karar verme sürecini kolaşlaştırdığı görülmüştür.