Bosna Hersek'te Avrupa Birliği dijital okuryazarlık ve yeterlilik çerçevesinin sınanması üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİR HAMBO
Danışman: Füsun Alver
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzün dijital teknoloji odaklı toplumunda, dijital teknolojilerin yaygın varlığı, bireylerin, birbirine bağlı, bilgi temelli toplumların talepleriyle uyumlu beceri ve yetkinlikleri geliştirmesi için acil bir gerekliliği vurgulamaktadır. Bu yetkinliklerin geliştirilmesindeki aciliyet, COVID-19 pandemisinin başlangıcı tarafından daha da belirgin hale getirilmiştir; çünkü bu durum, toplumsal yapılarımızın ve eğitim sistemlerimizin yetersizliklerini keskin bir şekilde ortaya koymuştur. Bu arka plana karşı, bu çalışma Bosna-Hersek'te dijital okuryazarlık konusunda bir ön keşif ve analiz yapmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, çalışma, Bosna-Hersek vatandaşlarının dijital okuryazarlık ve yetkinlik seviyelerini Avrupa Komisyonu'nun Digcomp 2.2 (2022) çerçevesinde belirtilen kriterlere göre değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada veri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış anket yöntemi kullanılmıştır. Anket enstrümanı, Avrupa Birliği vatandaşları için bir dijital yeterlilik çerçevesi oluşturmak üzere özel olarak tasarlanmış sorulardan oluşmaktadır. Demografik çeşitliliğe vurgu yaparak, anket cinsiyet, yaş ve eğitim geçmişi gibi parametrelere dayanan Bosna-Hersek'te yaşayan yetişkin bireylere (18+) odaklanmaktadır. Bu kapsamlı inceleme aracılığıyla, çalışma ülke içindeki dijital okuryazarlık peyzajına değerli bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. Bosna-Hersek vatandaşı 502 yetişkinin örneklemini kullanarak, bu tez, mevcut dijital okuryazarlık ve yetkinlik düzeylerini aydınlatarak, bölge içinde dijital kapsayıcılığı ve güçlendirmeyi teşvik etmeye yönelik gelecekteki politika müdahaleleri ve eğitim girişimlerini bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma bulguları, Bosna-Hersek nüfusunun dijital okuryazarlık düzeylerinin yaş, cinsiyet ve eğitim seviyesi gibi faktörlere bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Genç nesiller dijital cihazları kullanmada daha rahat olurken, yaşlı nesiller uyum sağlamakta zorlanabilir. Dijital beceri setleri yaş grupları arasında değişiklik göstermekte ve yaşlı nesillerin iletişim ve iş birliği için dijital teknolojiyi yeterince kullanmadıkları görülmektedir. Genç yetişkinler dijital risklerden daha fazla haberdar ve daha proaktif adımlar atarken, yaşlı yetişkinler genellikle dijital risklerden daha az haberdar ve daha savunmasızdır. Anahtar kelimeler: Bosna-Hersek, Dijital Okuryazarlık, Avrupa Birliği, Dijital Yeterlilikler DigComp, Dijital Riskler