ANNE BABA OLMA EHLİYETİ: ÇOCUK SAHİBİ OLMAK ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, AİLE DANIŞMANLIĞI VE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP DEMİR ÇAYIRLI

Danışman: Lütfü Çakır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocuk sahibi olmak, bireylerin yaşamlarında sadece biyolojik değil, aynı zamanda kişisel ve toplumsal düzeyde önemli bir dönüşüm süreci olarak karşımıza çıkar. Aile kurma aşamasında karşılaşılan fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik zorluklar, toplumların sürdürülebilirliği açısından da kritik rol oynamaktadır. Bu bağlamda, son yıllarda önem kazanan "anne ve baba olma ehliyeti" kavramı, sadece biyolojik bir olgunlaşma değil, bireylerin ebeveynlik sorumluluğuna ne kadar hazır olduklarını değerlendiren çok boyutlu bir olgu olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı, anne ve baba olma ehliyeti kavramını toplumsal ve bireysel düzeyde incelemek, ebeveynlik sürecini etkileyen psikolojik, ekonomik, kültürel ve toplumsal faktörleri anlamaktır. Araştırma, nitel bir yaklaşım benimseyerek ebeveynlik anlayışındaki farklı görüşleri ve toplumsal algıları analiz etmeyi hedeflemektedir. Çalışma, 18 yaş ve üzeri 10 erkek ve 10 kadından oluşan bir örneklem grubuyla gerçekleştirilmiş ve görüşmeler yarı yapılandırılmış bir form ile kaydedilmiştir. Veriler, Nvivo 15 programı aracılığıyla içerik analizi ile incelenmiş ve temalar halinde sınıflandırılmıştır. Araştırma, ebeveynlik anlayışındaki dönüşümün eğitim, gelir durumu, sosyal destek ağları ve toplumsal cinsiyet rolleri gibi faktörler tarafından şekillendiğini göstermektedir. Anne ve baba olma ehliyeti, yalnızca biyolojik bir süreç değil, psikolojik, ekonomik ve kültürel bir hazırlık gerektiren çok yönlü bir olgudur. Sonuç olarak, bu kavramın toplumsal düzeyde politikaların ve eğitim programlarının yeniden şekillendirilmesini gerektirdiği vurgulanmakta ve ebeveynlik eğitimi ile sosyal destek ağlarının güçlendirilmesine yönelik politika önerileri sunulmaktadır. Anahtar kelimeler: Ebeveyn, çocuk sahibi olma ehliyeti, çocuk yetiştirme.