Türkiye dâhil seçilmiş yükselen piyasa ekonomileri için makroekonomik performans ölçümü: Mukayeseli bir analiz


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Finans Enstitüsü, FİNANS ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEFULE FINDIKÇI ERDOĞAN

Danışman: EKREN NAZIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkelerin makroekonomik yönetim ve koordinasyon sürecinde temel hedefleri; pozitif ve sürdürülebilir büyüme, düşük enflasyon, düşük işsizlik, düşük faiz oranı, cari ödemeler dengesi fazlası ya da en azından sürdürülebilir bir açık, düşük bütçe açığı ve kamu borç stoku, döviz kuru istikrarı şeklinde sıralanmaktadır. Bu hedeflere ulaşabilmek ve başarılı makroekonomik politikalar planlama ve uygulamak, birbirine bağımlı olan, karşılıklı etkileşimlere sahip değişkenlerin birlikte ele alınması ile mümkün olabilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, 2000-2019 dönemi için farklı veriler kullanılarak, sürdürülebilir bir büyüme oranı cari denge oranı, bütçe dengesi oranı perspektifinden enflasyon oranı, işsizlik oranı, faiz oranı, döviz kurunun etkilerini belirlemek ve istikrarlı bir makroekonomik yapı için önerisi oluşturmaktır. Çalışmada öncelikle, makroekonomik denge ve göstergelerin literatürdeki tanımları incelenmiş ve makroekonomik göstergelerin ekonomi politiği tartışılmıştır. Daha sonra yükselen piyasalar kavramı tartışılmış ve göstergeler ışığında yükselen piyasaların 2000-2019 dönemi için 5 gösterge ile iki denge dikkate alınarak AHP yöntemi ile ağırlıklandırılmış, bu ağırlıklandırma sonrası TOPSIS yöntemi ile performansları analiz edilmiştir. Son olarak ise büyüme, işsizlik ve enflasyon perspektifinden yükselen piyasa ekonomileri için makroekonomik yapı ve ilişkiler panel eşanlı denklem yöntemler ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda, incelenen 18 ülkenin makroekonomik politika değerlendirmesi yaparken birbirlerinin tutum ve davranışlarını dikkate almaları gerektiği ve özellikle işsizlik, enflasyon gibi göstergelere dikkat ederek, sabit sermaye yatırımlarını artırmalarının gerekliliği ortaya çıkmıştır. Ayrıca çalışmanın bulgularına göre bu ülkelerin bulundukları coğrafi konumlarının ekonomik işbirliği ve gelişim açısından önemli olduğu görülmüştür.