AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ YABANCILARIN SINIR DIŞI EDİLMESİNE İLİŞKİN KRİTERLER: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Khoshbakht SEIDOVA

Danışman: Abdülkadir Akıl

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'nin sınır dışı etme uygulamalarının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) belirlediği kriterlere ne kadar uyduğunu incelemektedir. Çalışmanın temel hipotezi, AİHM standartlarının Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'na (YUKK) büyük ölçüde girmiş olsa da uygulamada önemli aksaklıklar bulunduğudur. Araştırmada normatif analiz, karşılaştırmalı hukuk ve sınırlı ampirik veri kullanılmış; AİHM kararları, Türk mevzuatı ve idari uygulamalar birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, risk değerlendirmelerinin yeterince bireyselleştirilmediğini, aile hayatının korunmasına her zaman dikkat edilmediğini ve ekonomik-sosyal durumların çoğu zaman göz ardı edildiğini göstermektedir. Buna ek olarak, geri gönderme merkezlerinde kapasite sorunları, başvuru yollarına erişimde güçlükler ve dijital süreçlerde yaşanan gecikmeler Türkiye'nin AİHM standartlarını tam olarak uygulamasını zorlaştırmaktadır. Çalışma, yasal altyapının hedeflenen reformlarla güçlendirilmesi hâlinde Türkiye'nin daha etkili, daha insan hakları odaklı ve Avrupa standartlarına uygun bir sınır yönetimi sistemine ulaşabileceğini ortaya koymaktadır.