Kullanıcı kültürünün dönüşümünde 5G ve 6G teknolojilerinin rolü: Nesnelerin interneti örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASIM GÜRLÜK

Danışman: Abdulhamıt Avsar

Özet:

5G ve 6G teknolojilerinin Nesnelerin İnterneti (IoT) uygulamalarına dönüşüm süreci modern dünyanın en önemli konularından biri haline gelmiştir. Teknoloji çağının getirmiş olduğu yenilik ve gelişimler sosyokültürel değişimleri de beraberinde getirmektedir. Çalışmanın amacı, 5G ve 6G teknoloji ağlarının IoT ile uygulamaya dönüştürülmesinin kullanıcı kültürü üzerindeki sosyo-teknolojik dinamikleri disiplinler arası bir perspektifle irdelemek olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda, 5G'nin teknik altyapısı ve 6G'nin gelecek vizyonu odak alınarak, IoT ekosisteminin bu platformlarla sağlayacağı teknik avantajları incelenmiştir.  Neil Postman'ın "tekno-kültürel diyalektiği" ve Manuel Castells'in "ağ toplumu" kuramları tezin kuramsal çerçevesini oluşturmuş; bu kuramlar yoluyla IoT'nin toplumsal gerçekliği inşa ettiği sorunsalı tartışılmıştır. Araştırma verileri, literatür taraması yöntemiyle elde edilmiştir. Çalışmada Türkiye’deki yerel IoT projeleri ile küresel örneklerin karşılaştırmalı olarak irdelenirken teknolojinin "kullanıcı merkezli" bir kültüre evrilmesinin ortaya çıkardığı dijital eşitsizlik, veri mahremiyeti ve etik sorunlar da eleştirel bir bakışla değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, kullanıcıların teknoloji benimseme süreçlerinde dijital okuryazarlık ve güven algısının kritik rol oynadığını ortaya koymuştur.  Bunun yanı sıra 5G ve 6G platformlarının etkisiyle gelişecek Nesnelerin İnterneti olgusunun önemli bir kültürel dönüşüme de yol açacağı sonucuna ulaşılmış; ulaşılan bulgu ve sonuçlar ışığında da geleceğin iletişim teknolojileri olacak olan 5G/6G destekli IoT uygulamalarının kapsayıcılığı ve sürdürülebilirliği ve kullanıcı kültürü kavramı ile etik bir dijital dönüşüm için, politika yapıcılara, teknoloji geliştiricilere ve topluma yönelik öneriler sunulmuştur.