Kişilik özelliklerinin bilişsel esneklik ve mükemmelliyetçilik ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, İnsan Ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN BEĞENMİŞ
Danışman: Zekeriya Kökrek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, kişilik özelliklerinin, bilişsel esneklik ve mükemmeliyetçilik ile ilişkinin incelenmesidir. Araştıma, 18 yaş ve üstü bireylerden oluşan 189 erkek 235 kadın olmak üzere toplamda 424 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, "Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği", "Bilişsel Esneklik Envanteri", "Çok Boyutlu Mükemmelliyetçilik Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde, Bağımsız Örneklem t Testi, Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Moment Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre bilişsel esnekliğin alternatifler ve kontrol boyutları ile kişilik özelliklerinden nörotiklik arasında negatif; dışa dönüklük, yumuşak başlılık ve özdenetimlilik arasında ise pozitif ve anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, kişilik özelliklerinden dışa dönüklük ile mükemmeliyetçilik alt boyutlarından düzen boyutu arasında negatif; hatalara aşırı ilgi, aile beklentileri, ailesel eleştiri ve kişisel Standartlar boyutları ile arasında pozitif ve anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Yumuşak başlılığın, hatalara aşırı ilgi, aile beklentileri, ailesel eleştiri alt boyutlarıyla negatif; düzen ve kişisel standartlar alt boyutlarıyla arasında pozitif ve anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Nörotiklik ile mükemmelliyetçilik alt boyutlarından düzen arasında negatif; hatalara aşırı ilgi, aile beklentileri, ailesel eleştiri, davranışlardan şüphe ve kişisel standartlar boyutları arasında ise pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Özdenetimlilik ile mükemmelliyetçiliğin tüm alt boyutları arasında pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen fark analizleri sonucunda katılımcıların kişilik özelliklerinin; cinsiyet, yaş, eğitim durumu, kardeş sayısı, medeni durumlarına göre anlamlı farklılık gösterdikleri bulunmuştur. Bununla birlikte katılımcıların bilişsel esnekliklerinin; cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durumlarına göre anlamlı farklılık saptanmıştır. Son olarak katılımcıların mükemmeliyetçiliklerinin; cinsiyet, yaş, eğitim durumu, gelir durumu, kardeş sayısı ve medeni durumlarına göre anlamlı farklılık bulunmuştur.