Aile danışmanlığı yüksek lisans programlarının geliştirilmesine yönelik nitel bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, AİLE DANIŞMANLIĞI VE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dilek Kumral
Danışman: Lütfü Çakır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de aile danışmanlığı eğitimi yüksek lisans programı ilk kez 2003 yılında başvuru almaya başlamış ve 2012 yılında yürürlüğe giren ADM Yönetmeliği ile birlikte hızlı bir şekilde devlet ve vakıf üniversitelerinde yaygınlaştırılmıştır. Bununla birlikte üniversitelerin sürekli eğitim merkezleri ve MEB'e bağlı kurumlar da bu alanda sertifika vermektedirler. Aile danışmanlığı eğitimi alanında yaşanan bu gelişmeler memnuniyet verici olmakla birlikte verilen eğitimlerin niteliğinin sorgulanmasını da beraberinde getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de aile danışmanlığı alanında verilen yüksek lisans eğitimlerinin mevcut durumunu incelemek ve bu alandaki eğitimin geliştirilmesine yönelik öneriler sunmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen tercih edilmiş, aile danışmanlığı eğitimine ilişkin farklı ve ortak görüşlerin derinlemesine analiz edilmesi hedeflenmiştir. Örneklem grubunu 4 akademisyen, 4 öğrenci, 4 sahada aktif çalışan aile danışmanı ve 4 politika yapıcı olmak üzere toplam 16 katılımcı oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanan veriler MAXQDA 2024 programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz süreci sonucunda, aile danışmanlığı yüksek lisans programlarına ilişkin toplam 5 tema, bu temaların altında 16 kategori ve 96 kod belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, Türkiye'deki aile danışmanlığı yüksek lisans programlarının akredite edilerek standart bir yapıya kavuşturulması, toplumsal değişimlere uyum sağlayacak şekilde güncellenmesi ve multidisipliner bir yaklaşımla yeniden yapılandırılması gerektiğini ortaya koymuştur. Aynı zamanda yasal altyapının güçlendirilmesi, öğretim elemanlarının teorik ve pratik yeterliliklerine dair kriterlerin belirlenmesi, sertifika programlarının denetlenerek nitelikli bir yapıya kavuşturulması veya yüksek lisans programlarının teşvik edilmesi, uygulama ve süpervizyon süreçlerinin hem niceliksel hem de niteliksel olarak güçlendirilmesi de araştırmanın sonuçları arasındadır. Araştırmanın aile danışmanlığı eğitimi veren kurumlara ve politika yapıcılara yol gösterici olması amaçlanmaktadır. Anahtar kelimeler: Aile danışmanlığı, aile danışmanlığı eğitimi, lisansüstü eğitim, süpervizyon