Perakende sektöründe ekonomik beklentilerin analizi: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYD ALTUN
Danışman: Nazım Ekren
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Perakende sektörü, GSYH içindeki payı, istihdam gücü ve üretici–tüketici arasındaki stratejik rolüyle ekonomik istikrarın korunmasında belirleyici konumdadır. Ayrıca dış ekonomik ilişkilerle bütünleşme kapasitesi, sektöre ekonomik diplomasi açısından da stratejik bir boyut kazandırmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Türkiye'de yerel perakende sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin kısa vadeli ekonomik beklentilerini, dijitalleşme düzeylerini, sürdürülebilirlik uygulamalarını, karşılaştıkları yapısal sorunları ve dönüşüm eğilimlerini çok boyutlu biçimde analiz etmektir. Çalışma, nitel-nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma bir araştırma tasarımına dayanmaktadır. Perakende Sektörü Beklenti Endeksi; talep, ciro, sipariş, faaliyet kârı, nakit, yatırım, istihdam, özkaynak, stok, girdi maliyeti ve vergi göstergeleri üzerinden hesaplanmıştır. Bulgular, sektörün pozitif göstergelerinde sınırlı bir iyimserliğe, maliyet ve vergi yükü göstergelerinde ise temkinli bir beklenti yapısına sahip olduğunu göstermektedir. İşletme faaliyetlerini kısıtlayan başlıca unsurlar mevzuat eksiklikleri, insan kaynağı yetersizliği, finansman sorunları ve rekabet baskısıdır. Sürdürülebilirlik uygulamalarında özellikle büyük işletmelerde artan bir öncelik gözlenirken, müşterilerin sürdürülebilir ürün ve hizmetlere ilgisi işletmeleri yeni stratejiler geliştirmeye yönlendirmektedir. Yeni teknolojilerin sektöre iki yıllık etkisi değerlendirildiğinde dijitalleşmenin rekabet gücü ve verimlilik açısından belirleyici olacağı öngörülmektedir. Dijitalleşme düzeyi KOBİ'lerde sınırlı, büyük firmalarda ise daha gelişmiştir. Planlanan dijital yatırımların veri yönetimi, çevrimiçi satış ve müşteri etkileşimine odaklandığı tespit edilmiştir. Sektörün karşı karşıya olduğu temel sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri sistematik olarak ortaya konmuştur.