Organize sanayi bölgelerinde imalat yapan işletmelerin dijital dönüşüm süreçleri: Bir imalat işletmesinde uygulama


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAYİ POLİTİKALARI VE TEKNOLOJİ YÖNETİMİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADEM KAYAR

Danışman: BAZ İBRAHİM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde hemen hemen her sektörde üretim yapan işletmeler, imalat süreçlerinde verimliği ve kaliteyi artırmanın yollarını aramaktadır. Globalleşen Dünya ekonomisinde, rekabet koşulları her geçen gün daha fazla artmakta ve üretilen her bir ürünün maliyeti izlenerek kontrol altında tutulmak istenmektedir. Son yıllarda hızla hayatımıza giren dijital uygulamaların artık imalat süreçlerinde de yer aldığına şahit oluyoruz. Üretimde dijitalleşmenin Endüstri 4.0 olarak tanımlandığı bu yeni teknolojileri, imalat yapan tüm işletmelerde farklı uygulama alanlarında görmek artık mümkündür. İmalat yapan işletmelerin çoğunluğu Organize Sanayi Bölgelerinde (OSB) faaliyet göstermektedirler. OSB, belirli kanun hükümlerine göre işletilen, sınırları daha önceden tahsis edilmiş imar planları dâhilindeki arazilerin gerekli idari, sosyal ve teknik altyapı alanlarında mal ve hizmet üretim yapılan bölgeleridir. OSB, sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, kentleşmeyi yönlendirmek, çarpık sanayileşmeyi ve çevre sorunlarını önlemek, kaynakları rasyonel kullanmak amacıyla sanayi çeşitlerinin belirli bir plan kapsamında yerleştirilmesini amaçlar. OSB bölgelerinde faaliyette olan imalat işletmelerinin, bulundukları bölgelere göre sanayide dijital dönüşüm süreçlerinde zorluklarla karşılaştıkları görülmektedir. Yaşanan bu zorlu süreçler birçok imalat işletmesinin sanayide dijital dönüşüme geçmelerini engellemektedir. Oysaki OSB'de bulunan imalat işletmelerinin doğru planlama ve yönetim aracılığıyla sanayide dijital dönüşüm süreçleri çok daha kolay, daha hızlı ve daha az maliyetli olabilmektedir. Bu çalışmada; OSB'de imalat yapan bir demir döküm işletmesinin sanayi sektöründeki dijital dönüşüm süreçleri incelenerek yaşanan zorluklar, uygulama metotları ve sanayide dijital dönüşüm sonrası sağlanan avantajlar ele alınacaktır. Ayrıca bu çalışma, OSB'lerde bulunan diğer imalat işletmelerinin sanayi sektöründeki dijital dönüşüm projelerine örnek olmasıyla ve dijital dönüşümü başarıyla tamamlamış imalat şirketlerinin elde ettikleri avantajlarla, uluslararası ticarette rakiplerine karşı sağlayacakları fırsatları göstermesi bakımından faydalı olacaktır. Dijital sanayi çağı olarak nitelendirilen Endüstri 4.0'ın sadece akademik ya da ticari bir girişim olarak başarıya ulaşması mümkün olmadığı için akademi, iş dünyası ve siyaset unsurları içinde doğru bir şekilde planlanması ve aralarındaki koordinasyonun en iyi şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasıyla; yatırım, iş ve akademi dünyası, sivil toplum kuruluşları, dernekler, devlet kurum ve kuruluşları gibi farklı birçok çevre ve kişilerde sanayide dijital dönüşüm farkındalığını oluşturarak, atılacak olumlu adımlarla bu yeni dijital sanayi çağının adaptasyonun başarılı bir süreç içinde gerçekleşmesine yardımcı olunarak ülkemizin geleceğine olumlu yönde katkı sağlaması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Endüstri 4.0, Sanayide Dijital Dönüşüm, Organize Sanayi Bölgeleri, IIoT, Üretim Sistemleri