Politik istikrarın ve doğrudan yabancı yatırımların uluslararası ticarete etkisi: BRICS+ ülkeleri ve Türkiye üzerine bir araştırma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Uluslararası Ticaret Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emrullah Bardakçı

Danışman: Betül Gür

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu doktora tezi, BRICS+ (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Türkiye, Mısır, Etiyopya, Endonezya, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri) ülkelerinin ve Türkiye'nin ithalatları ve ihracatları üzerinde politik istikrar ve doğrudan yabancı yatırımların (DYY) etkilerini incelemektedir. Globalleşen ekonomik yapı içinde, politik istikrar ve DYY, ülkelerin uluslararası ticaret performansında kritik bir rol oynamaktadır. Çalışmanın temel amacı, politik istikrar ve DYY'nin bu ülkelerdeki ticaret hacmi, ticaret dengesi ve genel ekonomik performansları üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Tezde, 2005-2022 yılları arasında BRICS+ ülkeleri ve Türkiye'ye ait veriler kullanılarak panel veri analizi uygulanmıştır. Çalışmada, politik istikrar ve DYY'nin uluslararası ticaret üzerindeki etkileri, çeşitli ekonomik göstergeler aracılığıyla ölçülmüş ve ülkeler arası farklılıklar değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, politik istikrarın ve DYY'nin BRICS+ ülkelerinde uluslararası ticareti anlamlı şekilde etkilediğini ortaya koymuştur. Özellikle, politik istikrarın yüksek olduğu ülkelerde, DYY'nin uluslararası ticaret hacmi üzerinde daha güçlü ve olumlu bir etki yaptığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular, BRICS+ ülkelerinin ekonomik kalkınma stratejilerinde, politik istikrarın sağlanmasının ve yabancı yatırımların teşvik edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, çalışma, politika yapıcılar için DYY'nin artırılması ve ticaret hacminin genişletilmesi yönünde öneriler sunmaktadır. Bu tez, hem akademik alanda hem de politika yapımında, gelişmekte olan ülkelerin uluslararası ticaret performansını artırmak için politik istikrar ve DYY arasındaki dinamiklerin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.