İmalat sektöründe yeşil tedarik zinciri uygulamalarına ilişkin zorluklar ve çözüm önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER ÖZAŞKIN
Danışman: GÖRENER ALİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:18. yüzyılda ortaya çıkan Sanayi Devrimi dünya nüfusunda önemli bir artışa neden olmuştur. Doğal kaynakların kontrolsüz kullanılması nedeniyle kaynaklar hızlıca tükenmeye başlamış ve artan nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak için hızlanan üretim faaliyetleri sonucu ortaya çıkan atıklar ve atmosfere salınan çeşitli biçimlerdeki emisyonlardaki artış çevreye büyük ölçüde zarar vermiştir. Çevre sorunlarının insanoğlunun yaşam koşulları üzerindeki etkilerinin belirgin hale gelmesiyle beraber dünya genelinde çevre sorunlarına yönelik farkındalık artmıştır. Yaşanan bu gelişmeler sonucu tedarik zincirindeki çevresel sorunları en aza indirmek için ortaya çıkan "yeşil tedarik zinciri" kavramı tedarik zincirindeki çevresel etkileri ve kaynak kullanımını dikkate almayı amaçlamaktadır. Hammadde kaynaklarının giderek azalmaya başlaması, atık alanlarının dolması ve sürekli artan kirlilik seviyeleri gibi çevresel sorunlar yeşil tedarik zincirinin önemini giderek arttırmıştır. Yeşil tedarik zinciri uygulamalarının benimsenmesi sırasında, işletmeler bazı zorluklarla karşılaşmaktadır. Bu çalışmada, imalat sektöründe yeşil tedarik zinciri uygulamalarına ilişkin zorlukların ve çözüm önerilerinin analizi amaçlanmaktadır. Araştırmanın verileri, imalat sektöründe bulunan ve yeşil tedarik zinciri uygulamaları hakkında bilgi sahibi olan on bir katılımcı ile yüz yüze yapılan görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Çalışmada, yeşil tedarik zinciri uygulamalarının hayata geçirilmesinde etkili olan zorlukları analiz etmek için çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Çözüm önerilerinin değerlendirilmesi aşamasında ise EDAS ve COPRAS yöntemleri bulanık mantık ile bütünleştirilerek kullanılmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar COPELAND yöntemi kullanılarak birleştirilmiş ve çözüm önerilerinin nihai sıralama sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan çalışma sonucu en önemli zorluklar "teknolojik donanım ve yazılım altyapısı eksikliği", "başarısız olma endişesi" ve "teknolojik anlamda ilerlemenin benimsenmemesi" olarak ortaya çıkmıştır. Uygulama aşamasında kullanılabilecek çözümler ise "çalışanların eğitilmesi", "farklı işletmelerle iş birlikleri yapılması" ve "hükümet desteğinin ve teşviklerin arttırılması" olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Yeşil Tedarik Zinciri, DEMATEL, Bulanık EDAS, Bulanık COPRAS, COPELAND