kamulaştırma işleminin idari işlemin konu unsuru yönünden yargısal denetimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Hukuk Pr., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve Selen Tunoğlu
Danışman: Nurhan Yaprak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kamulaştırma, temel bir hak olan mülkiyet hakkına müdahale ettiğinden, idare hukukunun önemli konularından birisi olmuştur. Kamulaştırmanın yargısal denetimi, diğer idari işlemlerle kıyaslandığında farklı bazı özelliklere sahip olmakla birlikte bu denetim gerek idari yargı mahkemeleri gerekse adli yargı mahkemeleri tarafından yapılır. Kamulaştırma Kanunu'nda 2001 yılında yapılan değişikliklerle, kamulaştırmaya konu taşınmazın bedel tespiti ve idare adına tescili asliye hukuk mahkemelerince yapılmaktadır. Kamulaştırma, tek bir işlemden oluşmamaktadır. Kamulaştırma için öncelikle idarenin ödeneğinin olması, idarenin kamu yararı kararı alması, kamulaştırılacak özel mülkiyetteki taşınmazın tespiti ve satın alma usulünün uygulanması gerekir. İdare, malik ile anlaşamazsa, asliye hukuk mahkemesinde kamulaştırma bedeli tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davasını açar. Bu davada gönderilecek ilk tebligat ile kamulaştırma işlemi aleyhine iptal ve tam yargı davası açılabilmesi mümkün olmaktadır. Kamulaştırma işlemi de diğer idari işlemler gibi beş unsurdan oluşmaktadır. Kamulaştırma işleminin konu unsurunu, özel mülkiyetteki taşınmazın mülkiyetinin idareye geçirilmesi oluşturmaktadır. Kamulaştırma işleminin konu ve sebep unsurları arasında sıkı bir bağ bulunmaktadır. Bu çerçevede kamulaştırmanın sebep unsurunu oluşturan kamu yararı kararının ve kamu yararı kararı alınmasına gerek olmayan imar planlarının hukuka uygun olup olmadığı, idari işlemin konu unsurunu da etkilemektedir. Çalışmada öncelikle kamulaştırmanın genel tanımı yapılmış, daha sonra kamulaştırma işleminin unsurları incelenmiştir. Çalışma içerisinde idari işlemin konu unsurunun yargısal denetimine ilişkin Danıştay kararlarına ve doktrin görüşlerine yer verilmiştir. Ayrıca kamulaştırma işleminin idari yargı denetime dair Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına yer verilmiş ve bu kararlarda konu unsurunun yargısal denetimine dair açıklamalar yapılmıştır.