Hollanda hastalığının kaynak dışı ihracat yoğunlaşması üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE BÜŞRA ÖZTÜRK
Danışman: GÜR BETÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, Hollanda hastalığı kavramının ihracat ve kaynak ilişkisinde doğal kaynakların ihracattaki payının, kaynak dışı ihracat yoğunlaşması üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada gelişmiş ve gelişmekte olan 30 ülkenin Dünya Bankasından alınan ve 1997-2020 yılları arasındaki verileri analiz edilmiştir. Araştırmada genel üretim indeksi, hayvancılık üretim indeksi, bitkisel üretim indeksi, gıda üretim indeksi, sanayi üretim indeksi, döviz kuru, kişi başı gayri safi yurtiçi hasıla, doğal kaynak bedelleri, Dünya Bankası gelişmişlik indeksi, enflasyon, eğitim harcamaları, ihracat indeksi, ithalat indeksi, doğal kaynakların ihracattaki payı, Theil endeksi, Herfindahl-Hirschman endeksi ve aktif ihraç ürünleri veya çeşitlerinin sayısı oranı parametreleri analiz edilmiştir. Gelişmekte olan ülkeler için döviz kuru ve kişi başı gelir değişkenlerinin üretim üzerinde katkısı istatistiksel olarak anlamlıdır. Gelişmiş ülkelerde ise üretim üzerinde döviz kuru, kişi başı gelir, doğal kaynak bedelleri, enflasyon, ithalat ve ihracat indekslerinin katkısı anlamlıdır. Doğal kaynakların ihracattaki payı ile kaynak dışı ihracat yoğunlaşması arasında pozitif ilişki vardır. Doğal kaynakların ihracattaki payının, THEIL ve HHI endekslerine göre ölçülen kaynak dışı ihracat yoğunlaşması üzerindeki etkisi anlamlıdır. Diğer bir ifadeyle, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, kaynak dışı ihracat yoğunlaşması görülmekte ve bu durum Hollanda hastalığına yatkınlığı gösterebilmektedir.