AİHM KARARLARI IŞIĞINDA TÜRK HUKUKUNDA YABANCILARIN SINIR DIŞI EDİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Hukuk Pr., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Evrim Uzun
Danışman: Ebru Şensöz Malkoç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk hukukunda sınır dışı edilme ile ilgili hükümler, 11 Nisan 2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda (YUKK) yer almaktadır. YUKK hükümleri gereğince yabancılar, sınır dışı etme kararı ile menşe ülkesine veya transit gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilebilirler. YUKK'ta haklarında sınır dışı etme kararı alınacak yabancılar, haklarında sınır dışı etme kararı alınamayacak yabancılar, sınır dışı etme sebepleri, sınır dışı etme kararını almaya yetkili makam, sınır dışı etmek üzere idari gözetim, idari gözetime alternatif yükümlülükler, geri gönderme merkezleri, sınır dışı kararına karşı yargı yolu ve sınır dışı kararının sonuçları hükme bağlanmıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde (AİHS) yabancıların sınır dışı edilmesi ile ilgili özel bir hüküm bulunmasa da, yabancının sınır dışı edilmesinin AİHS'in 2., 3., 5., 8., 13. ve 14. maddeleri ile koruma altına alınan hakların somut olayda ihlal edilip edilmediğinin değerlendirilmesi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) başvuru konusu olmaktadır ve koruma altına alınan hakların somut olayda ihlal edilip edilmediğinin değerlendirilmesi konusunda AİHM'e geniş takdir yetkisi tanındığı tespit edilmektedir. Yabancının sınır dışı edilmesi AİHS'in 2., 3., 5., 8., 13. ve 14. maddelerine aykırı ise, bu durum sınır dışı işlemini gerçekleştiren ülkenin sorumluluğuna yol açmaktadır. AİHM'in söz konusu maddelerin ihlali nedeni ile Türkiye ve diğer ülkeler aleyhine tazminata hükmettiği birçok kararı bulunmaktadır. Sınır dışı etme kararı, yabancılara yönelik bir idari yaptırım özelliğinde olan ve yalnız uygulanan yabancı için geçerli bir durum yaratan işlem olduğundan birel işlem özelliği gösteren bir idari işlemdir ve sınır dışı etme işlemi idari yargının denetimine tabidir. Çalışmamızda öncelikle sınır dışı etme konusunda Türk iç hukukundaki düzenleme, Milletlerarası sözleşmeler çerçevesinde sınır dışı etme incelenecek, bu konuda AİHM'in ve Anayasa Mahkemesinin (AYM) uygulamaları değerlendirilecek; sonrasında sınır dışı etme kararına karşı yargı yolu konusuna yer verilecektir. Anahtar Kelimeler: sınır dışı, yabancı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi, yargı yolu