Makine öğrenmesi teknikleri ile belge üzerinde mürekkep yaşlanma analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA GÜRBÜZ GÖÇMEN

Danışman: Mustafa Cem Kasapbaşı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kıymetli evrakta sahtecilik, genellikle daha önceden yazılmış bir belgenin benzer veya aynı mürekkep kullanılarak değiştirilmesine dayanan tahrifat yöntemlerini oluşturmaktadır. Bahsi geçen durumun gerçekleşmesi halinde adli tıp uzmanları farklı cihazlar kullanarak ilgili belge üzerinde çeşitli teknik incelemeler yapmaktadır. Bu incelemelerin temel amaçlarından biri de mürekkeplerin eskime derecelerinin birbirine göre farklılıklarını belirlemektir. Adli bilimlerde farklı amaçlar için de kullanılan Raman Spektrometresi bu alanda kullanılabilecek yöntemlerden biridir. Raman spektrometresi, moleküllerin titreşim enerji seviyeleri hakkında bilgi sağlar ve analiz edilen bölgenin spektral imza değerlerini sunar. Uzmanlar, elde edilen bilgilerle inceleme yapılan bölgedeki maddelerin birbirlerine göre ve madde içeriklerinde meydana gelen zamana bağlı değişimleri gözlemleyebilmektedir. Bu bilgilerden yararlanılarak çalışmamızda A4 kâğıt üzerine aynı kalem kullanılarak farklı zamanlarda örnek veriler oluşturulmuştur. Bu veriler eski ve yeni veriler olmak üzere iki gruba ayrıldı. Raman spektrumları, her iki numune verisi üzerinde 785 nm dalga boyu lazer ile alınmıştır. Kâğıt üzerinde mürekkep eskimesini tespit etmek için sıralı Keras modeli, KNN ve SVM algoritmaları kullanıldı. Sınıflandırma performansını daha doğru belirlemek için k-fold doğrulama yöntemi kullanılmıştır. Cross validation ile doğruluk değeri sinir ağı için %97,42, KNN %98.71 ve SVM için %94.19 olduğunu göstermiştir.