Belt and road initiative (BRI) and its environmental effects on participant countries
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: YUNXİN CHANG
Danışman: Yunus Özcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kuşak ve Yol Girişimi'nin (BRI) ekonomik potansiyelinin 2013 yılında ilk kez başlatılmasından bu yana 152 ülke tarafından yaygın olarak kabul edilmesine rağmen, çevresel etkisinin küresel çapta araştırılması hâlâ yeterli değildir. BRI'nin arka planı ve "Yeşil BRI" kavramı temelinde bu araştırma, öncelikle mevcut yeşil BRI yatırımlarının durumunu analiz etmekte, ardından Çin'in artan yeşil yatırımları ile yeşil BRI politikalarının, ev sahibi ülkelerde kişi başına karbon emisyonunun azaltılması açısından somut çevresel iyileşmelere dönüşüp dönüşmediğini değerlendirmektedir. Yeşil BRI yatırımlarına ilişkin betimsel analiz, Çin'in yurtdışı yatırım portföyünde dikkate değer bir yapısal değişim yaşandığını ve yeşil projelerin güçlü bir ivme kazandığını, toplam yatırımlar içindeki paylarının artarak 2023 yılında yaklaşık %46'ya ulaştığını göstermektedir. Yeşil yatırımların yarısından fazlası kritik minerallerin güvence altına alınmasını ve bunların lityum piller, elektrikli araçlar ve fotovoltaik ürünler gibi yenilenebilir enerji alanlarına uygulanmasını hedefliyor. Ayrıca, BRI katılımının BRI katılımcı ülkelerinde karbon emisyonlarını azaltıp azaltmadığını incelemek amacıyla, 2013-2023 yılları arasında 102 gelişmekte olan ülkeden alınan panel verileri kullanılarak, bu çalışmada Bacon Ayrıştırma ve Grup Zaman Ortalama İşlem Etkisi (ATT) analizi ile birlikte Farklılıklar İçinde Fark (DiD) yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, BRI katılımının genel olarak kişi başına karbon emisyonlarında önemli bir artışa yol açtığını, özellikle Doğu Asya & Pasifik ile Orta Doğu & Kuzey Afrika bölgelerinde hızlı sanayileşmenin büyük ölçekli BRI projeleriyle örtüştüğü yerlerde bu etkinin belirginleştiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, bir paradoksa işaret etmektedir: Yeşil yatırımlar genişlese de, BRI'nin toplam çevresel etkisi karbon emisyonları açısından hâlen olumsuz bir eğilim göstermektedir. Bu paradoks Çevresel Kuznets Eğrisi'nin (EKC) başlangıç aşamasıyla uyumludur. Dolayısıyla, bu çalışma "Yeşil BRI"nin hâlen geçiş aşamasında bulunduğunu ve karbon emisyonlarında somut bir azalma üretmediğini ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, yeşil BRI'nin çevresel etkisi ve karbon ayak izi mekanizmasının karmaşık yapısını araştıracak gelecekteki çalışmalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.