Yan haklar uygulamaları ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: Psikolojik iyi oluşun aracılık rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL ÖZDEMİR

Danışman: BAYRAKTAR OSMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsan Kaynakları süreçlerinin daha stratejik hale geldiği günümüz iş dünyasında, alan yazında incelenen kavramların da genişlemesi oldukça önem arz etmektedir. Bu bağlam-da, literatür içerisinde oldukça az değinilen ve ücret sisteminin temel bileşenlerinden olan yan haklar kavramı tercih edilmiştir. Bu çalışmada, yan haklar uygulamalarının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi ve psikolojik iyi oluşun aracılık rolünün araştırılması he-deflenmiştir. Bu bağlamda örgütlerdeki yan haklar uygulamaları bağımsız, çalışanların işten ayrılma niyeti bağımlı ve psikolojik iyi oluşta aracı değişkenler olarak belirlenmiştir. Araştırmanın temel iki hipotezi mevcuttur. İlk temel hipotez; işten ayrılma niyeti ile yan hak uygulamaları arasında iyi oluş değişkeni aracılık rolü oynamaktadır şeklindedir. İkinci temel hipotez; Yan hak uygulamalarının işten ayrılma niyetine etkisi vardır şeklin-dedir. İlave olarak yaş, cinsiyet ve medeni durum demografik kontrol değişkenlerinin, bağımlı değişken ile ilişkisine ilişkin hipotezler test edilmişidir. Yan hak uygulamaları ölçeği, alan yazından yararlanarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş, işten ayrılma niyeti kavramsal yapısını ölçmek için ise Landau ve Hammer (1986) ve Jackosfy ve Slocum (1987) tarafından geliştirilen iki ölçekten yararlanılmıştır. Ayrıca, psikolojik iyi oluşun ölçümlenmesini sağlamak amacıyla Tennant vd. (2007) tarafından geliştirilen Warwick- Edinburh Mental İyi Oluş Ölçeğinden faydalanılmıştır. Analizler sonucunda, yan haklar uygulamalarının işten ayrılma niyeti ile ilişkisi ve bu noktada psikolojik iyi oluşun aracılık rolü olduğu ve yan haklar uygulamalarının işten ayrılma niyeti üzerinde etkisinin olduğu hipotezleri doğrulanamamıştır. Demografik kontrol değişkenleri ile yan haklar uygulamaları arasında istatiksel olarak orta derecede, demografik kontrol değişkenleri ile işten ayrılma niyeti arasında ise istatiksel olarak dü-şük derece ilişki saptanmıştır. Alan yazında yan haklar uygulamaları ile işten ayrılma niyeti ilişkisini test eden araştırmaya rastlanmamıştır. Bu yanıyla araştırmamızın alan yazına orijinal katkı sunduğu değerlendirilmektedir. Anahtar kavramlar: Yan haklar, İşten ayrılma niyeti, Psikolojik İyi Oluş, Ücret Siste-mi.