Bulanık karar ortamında tesis yeri seçimi: İmalat sektöründe bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE NUR PEKER

Danışman: GÖRENER ALİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tesis yeri seçimi, bir firmanın gelecekteki yönelimi ve rekabet gücü üzerinde büyük etkisi olan çok önemli bir planlama görevidir. Fabrikalar, montaj istasyonları, perakende satış mağazaları, depolar veya üretim tesisleri gibi yerler kurulduklarında, firmaların lokasyona bağlı sonuçlarla uzun süre başa çıkması gerekmektedir. Tesis yeri seçiminde birçok kriter entegre bir şekilde ele alınmaktadır. Sonrasında ise kriterler kullanılarak, belirlenen alternatifler arasından en uygun tesis yeri seçilmektedir. Tez çalışmasında Türkiye'nin İstanbul şehrinde imalat sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın fabrika yeri seçimi üzerinde durulmuştur. Çalışmadaki amaç, belirli kriterler ve alternatifler çerçevesinde firmanın en uygun fabrika yeri seçiminin yapılmasıdır. Alternatifler arasından tesis yeri seçimi hem sübjektif hem de objektif kriterleri içeren çok kriterli karar verme (ÇKKV) problemidir. Çalışmada; firmanın en uygun fabrika yerinin seçilmesinde, bulanık mantık destekli güncel ÇKKV yöntemleri kullanılmıştır. Değerlendirmede, beş ana kriter ve yirmi bir alt kriter ele alınmıştır. Çalışmada öncelikle bulanık Tam Tutarlılık Yöntemi (FUCOM) ve bulanık Kademeli Ağırlık Değerlendirme Oran Analizi (SWARA) yöntemiyle kriterler ağırlıklandırılmıştır. Ağırlıklandırma işlemleri sonuçları incelendiğinde en yüksek önem ağırlığına göre kriterler şu şekilde sıralanmıştır: Yatırım maliyeti (C33), işletme ve bakım maliyetleri (C32) ve devlet teşvikleri (C31). Kriterlerin ağırlıklandırması sonrası ise yedi alternatif yer arasından bulanık Bütünleşik Uzaklık Temelli Değerlendirme (CODAS) yöntemi ve bulanık Uzlaşık Çözüme Göre Alternatifleri Değerlendirme ve Sıralama (MARCOS) yöntemiyle alternatiflerin sıralaması yapılmıştır. Sıralama işlemlerinin sonucunda, en iyi alternatif "A7" kodlu alternatif olan YTÜ Yıldız Teknopark olarak hesaplanırken, en kötü alternatif ise "A1" kodlu alternatif olan Bayrampaşa olarak hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Tesis Yeri Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme, Bulanık FUCOM, Bulanık SWARA, Bulanık CODAS, Bulanık MARCOS.