Vergi teşviğinin sermaye yapısı değişikliği ile işletme performansı üzerindeki etkisi: BRICS ülkeleri ve Türkiye üzerinde karşılaştırmalı bir araştıma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Finans Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARDITA BYLO

Danışman: Ali Osman Gürbüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, BRICS ülkeleri ve Türkiye'de borsada işlem gören finansal olmayan şirketlerin performanslarını, sermaye yapısı ve vergiler bağlamında incelemektir. Analiz, şirketlerin toplam varlıklarının miktarına göre belirlenen borç oranının değerlendirilmesini hedeflemektedir. Araştırma dönemi, 2009'dan 2019'a kadar olan süreyi kapsayan bir örneklem üzerinde yürütülmüştür ve yatay kesit veri regresyon modelleri kullanılarak nicel bir analiz gerçekleştirilmiştir. Vergi oranları yıllar boyunca sabit olduğundan, her yıl ayrı ayrı analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kurumlar vergisi oranının sermaye yapısı ve finansal performans göstergeleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde pozitif yönde etkili olduğunu göstermektedir. Ancak, vergilendirmenin etkisinin yıllar içinde değiştiği görülmektedir. Efektif vergi oranı, borç dışı vergi kalkanı ve gelir vergi oranı, tüm dönemlerde istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte, yakın değerlere sahip katsayılarla ilişkilendirilmektedir. Bu çalışmada öne çıkan en önemli husus, finansal hiyerarşi teorisi ile desteklenen sermaye yapısı ile finansal performans arasındaki negatif ilişkidir. Özetle, vergilendirme, sermaye yapısı ve finansal performans arasındaki etkileşime ilişkin iki ayrı hipotez öne çıkmaktadır. Genel olarak desteklenen hipotez, daha yüksek bir kurumlar vergisi oranının, vergi avantajları elde etmek için vergi kalkanı kullanmaktan dolayı şirketlerin borçları ve kaldıraçları için bir teşvik oluşturduğunu belirtmektedir. Bu araştırmanın sonuçları, efektif vergi oranının sermaye yapısı ile pozitif bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. Ancak, borç dışı vergi kalkanı ve gelir vergi oranı ile ilgili olarak kısa ve uzun vadeli finansal kaldıraç için sonuçlar farklılaşmaktadır. Elde edilen sonuçlar, finansal hiyerarşi, temsil ve dengeleme teorilerinin kısmen doğrulandığına işaret etmektedir. Bu bulgular, BRICS ülkeleri ile Türkiye arasındaki ekonomik göstergelerin karmaşıklığı ve etkileşimi hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Çalışmanın sonuçları özellikle gelişmekte olan ekonomilerle ilgilenen akademisyenler ve iş insanları için değerli bir referans niteliğindedir.