Bölgesel Ekonomik Entegrasyonların Ticaret Hacmi ve Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkileri – AB'ye Sonradan Üye Olan Doğu Bloğu Ülkeleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN KARAYAĞIZ

Danışman: ARSLAN İSMET KAHRAMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uluslar arası ticaretin, bilhassa II. Dünya Harbi sonrasında reel anlamda konusu haline gelen entegrasyon hareketleri, akabinde neo-liberal devlet politikaları ve küreselleşme ile bölgesel entegrasyonlara olan yönelişte artışa sebep olmuştur. 20 y.y.'da yaşanan teknolojik gelişmelerin neticesinde taşımacılık, iletişim araçları ve kanallarındaki gelişmeler ve artan çeşitlilik, nüfus artışındaki hız, BM üzerinden dünyadaki bir çok devletin dahil olduğu uluslar arası düzene katılım, IMF, WTO, vb. örgütsel kurumsal yapıların devletlerce kabul görmüş ortak bir hukuki düzene oturmuş olması ve işlemesi; uluslar arası piyasalarda rekabeti, büyüyen ve gelişen pazarlardan pay alabilmek ve birlikte daha büyük bir hacim üzerinden hareket etmeyi tetiklemiştir. Bununla birlikte ekonomik entegrasyon teorisi akademik anlamda ortaya konulmuş ve 1950'lerden günümüze değin, uluslar arası ticaret teorilerindeki ve politik egemen akımlardaki değişimler, çeşitlenmeler neticesinde farklı etkileşimlerle entegrasyon teorilerinde farklı çözüm yollarının ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Çalışma dâhilinde işlenmek istenilen entegrasyon hareketlerinin ortaya çıkışı, bölgesel entegrasyonların yayılışı, global anlamda etkin olan bölgeselleşme hareketlerinin özetlenmesinden hareketle; en başarılı ve uzun soluklu kabul edilmiş olan AB bölgesel entegrasyonunun, başlangıcından günümüze gelişimini ortaya koyarak, 1990 Doğu Bloğu'nun çöküşü ile birliğe dahil olan yeni üye ülkelerin ticaret hacimleri ve makro ekonomik verileri üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmanın modelleme kısmında ve araştırmaya konu verilerinin tedariğinde ise, Dünya Bankası'nın 1990-2021 yılları arasındaki AB, Dünya ve AB'ye 2000 yılı sonrasında üye olan ülkelere ilişkin makro ekonomik veriler üzerinden ekonometrik modelleme yapılmak sureti ile ilerlenmesi tercih edilmiştir.