Yapay sinir ağları yöntemiyle Türkiye'de elektrik enerjisi tüketimi tahmini


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAVVA HİLAL METİN

Danışman: KAÇTIOĞLU SIBKAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya enerji tüketiminin önemli bölümünü gelişmekte olan ülkeler gerçekleştirmektedir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB)'nın verilerine göre 2000 yılından bu yana elektrik ve doğalgaz tüketiminde, Çin'den sonra en çok talep artışı olan ülke konumundadır. Türkiye 1970 yılında toplam enerji üretiminin tüketimi karşılama oranı % 76 olarak gerçekleşmiştir. 2000 yılında ise oran % 35'e, 2010 yılında % 26'ya düşmüş ve 2020 yılında % 23'e düşeceği öngörülmektedir. Bu durum Türkiye'nin her geçen yıl enerji bağımlılığının arttığını ve bu bağımlılığı azaltacak çözümler geliştirmesi gerektiğini göstermektedir. Elektrik, çok yönlü ve kolay kontrol edilen enerji biçimidir. Kullanım noktasında pratik olarak kayıpsızdır ve kirletici değildir. Üretim noktasında rüzgar, su ve güneş ışığı gibi tamamen yenilenebilir yöntemlerle temiz üretilebilirdir. Elektrik piyasasının diğer emtialara kıyasla benzersiz bir özelliği bulunmaktadır, bu da üretildiğinde tüketilmesi gerekliliğidir. Bu nedenle Türkiye'de ileriye yönelik elektrik tüketiminin tahmin edilmesi geleceğe yönelik stratejik planların yapılması ve gereken tedbirlerin alınması açısından önem taşımaktadır. Türkiye'de elektrik tüketiminin tahminlemesi çalışmalarında genelde uzun dönemli elektrik enerjisi tüketimi tahmininde yapay sinir ağları (YSA) metodunun kullanıldığı gözlenmiştir. Bazı çalışmalarda YSA ile bulunan neticeler, Box-Jenkins modelleri ve regresyon tekniği ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda YSA nın yapay sinir ağlarının elektrik enerjisi tüketiminde iyi bir tahmin aracı olduğunu göstermektedir. (Hamzaçebi (2013)) Bu çalışmamızda YSA yöntemini kullanarak elektrik tüketim talebi modellenmiş ve bulunan sonuçlar tartışılmıştır. Uygulama çalışmamızda, Türkiye'de elektrik tüketimini etkileyen dört temel etken bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Bu bağımsız değişkenler; Nüfus, İthalat, İhracat, Gayri Safi Yurtiçi Hasıladır (GSYH). Bu bağımsız değişkenlerin, ülkedeki elektrik tüketimini ne ölçüde etkilediği yapılan testler sonunda bulunmuş olup, bulunan sonuçlar değerlendirilmiştir.