Ticari diplomaside sivil toplum kuruluşlarının önemi: MÜSİAD örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN ÇALIŞKAN
Danışman: Gencay Karakaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşen dünyada uluslararası ticaret ve diplomasi arasındaki etkileşim giderek daha karmaşık bir hale gelmektedir. Devletler arası ilişkilerin yalnızca siyasi boyutta ele alınmadığı günümüzde, ekonomik ve ticari faktörler diplomatik süreçlerde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, ticari diplomasi kavramı uluslararası ekonomik ilişkileri şekillendiren temel dinamiklerden biri olarak öne çıkmaktadır. Ticari diplomasi, devletlerin ve özel sektör temsilcilerinin ekonomik iş birliklerini artırmak, ticareti teşvik etmek ve yatırım fırsatlarını geliştirmek amacıyla yürüttüğü faaliyetleri kapsamaktadır. Ticari diplomasi, yalnızca ekonomik ilişkileri düzenlemekle kalmayıp, aynı zamanda devletler arasındaki siyasi bağları da güçlendirmektedir. Ticaretin gelişimi, ülkeler arasında daha güçlü diplomatik ilişkilerin kurulmasına katkı sağlamakta ve karşılıklı bağımlılık yaratmaktadır. Küresel ekonomik sistemde, ülkeler arası ticaretin artması, barış ve istikrarın sağlanmasında önemli bir araç olarak görülmektedir. Bu nedenle, devletler ticari diplomasi faaliyetlerine büyük önem vermekte ve çeşitli organizasyonlar aracılığıyla bu süreci yönetmektedir. Sivil toplum kuruluşları (STK'lar), ticari diplomasinin etkin bir şekilde yürütülmesinde kritik aktörler arasında yer almaktadır. Ticari diplomasinin yalnızca devlet kurumları aracılığıyla yürütülen bir süreç olmaktan çıkıp, çok aktörlü bir yapıya bürünmesi, STK'ların bu alandaki etkisini artırmıştır. Türkiye'de de ticari diplomasinin güçlendirilmesi konusunda önemli görevler üstlenen kuruluşlardan biri, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) olmuştur. MÜSİAD, ekonomik iş birliklerini teşvik eden organizasyonları, uluslararası iş forumlarını ve ticaret heyetleri aracılığıyla Türkiye'nin ekonomik ilişkilerini genişletmeyi amaçlayan önemli bir sivil toplum kuruluşu olarak dikkat çekmektedir. Çalışmanın temel amacı, ticari diplomasinin Türkiye ekonomisi için ne kadar önemli olduğunu ortaya koymak ve MÜSİAD'ın bu alandaki faaliyetlerini analiz etmektir. Çalışma kapsamında, ticari diplomasinin teorik temelleri, küresel ekonomideki önemi, STK'ların diplomasi süreçlerine katkıları ve MÜSİAD'ın ticari diplomasi alanındaki spesifik faaliyetleri incelenmiştir. MÜSİAD'ın ticari diplomasi faaliyetleri ile Türkiye'nin ihracat artışı arasında güçlü bir ilişki bulunmaktadır (Korelasyon: 0.96, R²: 0.92). Son beş yılda faaliyetler istikrarlı şekilde artarken, Avrupa ve Orta Doğu'ya yapılan ziyaretler sonrası ticari anlaşmalarda belirgin bir yükseliş gözlemlenmiştir. Büyük şehirlerde yoğunlaşan başkonsolos ziyaretleri ve ticaret müşavirleriyle yapılan bağlantılar, ticaret ve yatırım iş birliklerini artırmış, küresel organizasyonlara katılım ise uluslararası yatırımcılarla bağlantıları güçlendirerek dış ticaret ağını genişletmiştir.