PSİKANALİTİK KURAM PERSPEKTİFİNDENCİNSELLİK (EROS) VE SALDIRGANLIK (THANATOS) DÜRTÜLERİ BAĞLAMINDACİNSEL DOYUMUN GİRİŞİMCİLİKLE İLİŞKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF HAN

Danışman: Zekeriya Kökrek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Freud, cinselliği Eros (yaşam içgüdüsü) ve saldırganlığı ise Thanatos (ölüm içgüdüsü) olarak kavramsallaştırmıştır. Eros yaşamı sürdürmeyi, üremeyi ve yaratıcı enerjiyi temsil ederken, Thanatos yıkıcılığı, agresifliği ve ölüm arzusunu temsil etmekte ve insan davranışları bu iki karşıt dürtü arasındaki çatışmayla şekillenmekte, cinsellik (libido) ve saldırganlığın yönetimi, ifade biçimi toplumsal normlar, ahlak ve bireyin bilinçdışı süreçleri tarafından yönlendirilmektedir. Bu süreçte, cinsel ya da saldırgan dürtüler, bireyin doğrudan ya da sorunsuz tatmin bulamayacağı durumlarda bastırılarak, yer değiştirme (deplasman) ya da yüceltme (süblimasyon) yoluyla başka alanlara yönlendirilebilirler. Girişimcilerin cinsel enerjilerini doğrudan ifade edememeleri de, bu enerjiyi iş hayatında başarı, güç ve yenilik yaratma gibi süreçlerde kullanmalarına yol açabilmakte ve benzer şekilde, saldırgan dürtüler de iş dünyasında rekabet, kararlılık ve liderlik gibi özelliklerle yüceltilebilmektedir. Bu çalışmada cinsel tatminsizliklerin ve saldırgan davranışların, girişimcilik eğilimleri üzerindeki etkileri incelenmiş, bunlar arasındaki korelasyonel ilişkileri saptanarak çeşitli değişkenlere göre ele alınmış ve bulgular psikanalitik perspektiften yorumlanmıştır. Çalışmada, cinsel tatminsizliklerin nasıl yaratıcı ve yenilikçi çabalara kanalize edilebileceğini ve bu sürecin girişimcilik üzerinde nasıl bir etkiye sahip olabileceği analiz edebilmek amacıyla Golombok- Rust Cinsel Doyum Ölçeği Erkek Formu ve Sıfat Listesi (ACL) ile birlikte, araştırmacı tarafından geliştirilen "Sosyodemografik Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmaya 102 girişimci iş adamı katılmış ve cinsel öz doyumun girişimcilik üzerindeki değişimin %15,5'ini açıkladığı görülerek cinsel tatminin, girişimcinin kişilik özelliği üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu bulunmuştur.