The relationship between international trade and foreign direct investiment: A case study of major OECD country

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALKALI ALI

Danışman: Güldenur Çetin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, tek bir temsilci OECD ülkesi kapsamında Uluslararası Ticaret ile Doğrudan Yabancı Yatırımlar (FDI) arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir şekilde ampirik ve teorik olarak incelemektedir. Önerilen çalışma, ticaret açıklığı ve FDI girişlerinin farklı sektörler ve makroekonomik ortam bağlamında nasıl etkileşime girdiğini açıklamaktadır. Bu tezin temel varsayımı, FDI'nın hem ticaret üzerinde olumlu hem de olumsuz etkileri olabileceği ve bunun FDI türüne bağlı olduğudur; yani, ilişki dikey FDI için tamamlayıcı, yatay FDI için ikame edici niteliktedir. Araştırmacının 2000-2024 yıllarını kapsayan panel veri seti ve imalat, bilgi ve bilgisayar teknolojisi (ICT) ile yenilenebilir enerji dahil farklı sektörlere ait vaka çalışmaları kullanılarak, araştırmacı önerilen hipotezin FDI açısından farklı sonuçlar doğurduğunu doğrulamaktadır. Tam yapı, yerçekimi modellemesi ve regresyon analizi (nicel) ile sektör özelinde vaka çalışmaları (nitel) uygulayan karma yöntemli bir yaklaşıma dayanmaktadır. Bulgular, sektörler ve yıllar içindeki bazı incelikli dinamiklerin, ayrıca hükümet politikası ve düzenleyici değişiklik, ortaya çıkan teknoloji değişimi ve nihayetinde ekonomik entegrasyonun küresel piyasa kapitalizmine doğru ilerlemesi tarafından şekillendirildiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, hem ticaret hem de doğrudan yabancı yatırımların akademik çalışmalardaki ilerlemelerle nasıl uyumlu hale getirilebileceğini belirlemeye yönelik çabalarıyla alana katkıda bulunmakta ve OECD ülkelerine, ticaret için sağlanan kolaylaştırıcı destek seviyelerini sorumlu bir şekilde yönetirken, stratejik olarak yönlendirilmiş doğrudan yabancı yatırım girişimlerini etkileyecek pratik politika seçenekleri sunmaktadır.