CHINA'S NEW DIPLOMACY FOR GLOBAL HEGEMONY:IRAN AND THE SILK ROAD INITIATIVE

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, Ticari Diplomasi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NAZANIN KARIMIMAKHSOUS

Danışman: Zeyneb Çağlıyan İçener

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çin, küresel arenada mühim bir ekonomik ve siyasi aktör oldukça dış politikası da kayda değer bir değişime uğradı. "Çin'in Yeni Diplomasisi" olarak bilinen plan, Çin'in ekonomik bütünleşme ve stratejik ittifak yoluyla dünyadaki hâkim gücünü tahkim etmeyi amaçlamaktadır. Bu stratejiye örnek teşkil eden İpek Yolu Girişimi, Avrasya genelinde ve küresel ölçekte ekonomik bağlantı ve işbirliğini artırarak Çin'in jeopolitik nüfuzunu genişletme peşindedir. Bu girişimin kilit ortaklarından biri olan İran, Çin'in Orta Doğu ve ötesine erişimini güçlendirme hususunda önem arz etmektedir. Çin'in İran'ın kullanılmamış petrol ve doğalgaz rezervlerine ihtiyacı vardır ve İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü, Çin'in buradan geçen petrol tankerlerinin güvenliğini garanti altına alabilir. Ancak İran'la etkileşim içinde olmak, Çin'i ikincil ABD yaptırımlarına maruz bırakabilir ve Çin hegemonyasını kurma çabalarını sekteye uğratabilir. Bu çalışma, Çin'in 1990'lardaki ekonomik değişimi takip eden politikalarını ve özellikle Yeni İpek Yolu programı aracılığıyla küresel hegemonya arayışında sert ve yumuşak gücünü artırmasını analiz ederek Çin'in yeni diplomasisinin anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Buna ek olarak, çalışma, Çin-İran yakınlaşmasının imkân ve zorluklarını değerlendirerek, uluslararası ilişkilerin dinamik ortamında diplomasi, ekonomi ve jeopolitik arasındaki karmaşık etkileşimi açıklığa kavuşturmaktadır.