Gelişmekte olan ekonomilerdeki sermaye akımları oynaklığının belirleyicileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Finans Enstitüsü, BANKACILIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERHAN ÇETİNKAYA
Danışman: ÇANKAYA SERKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme ve finansal liberalizasyon sonrası sermaye (para) ülkeler arasında kolay bir şekilde hareket eder hale gelmiştir. Küresellşeme savunucuları, bu şekilde serbest hareket eden sermayenin ülkelerin kendilerini disipline etmelerini ve verimliliğin artmasını sağlayacağını iddia etmektedirler. Diğer taraftan yüksek miktarlı sermaye giriş ve çıkışları; büyüyen cari işlemler hesabı açıklarına, hızlı parasal genişlemeye, enflasyonist baskılara ve reel döviz kurunda değerlenmeye yol açarak, ülkelerin finansal istikrarını tehdit etmektedir. Yüksek giriş ve çıkışların bir ölçütü olan sermaye akımlarının oynaklığı ise ekonomi ve finans literatüründe yeterince çalışılmamış bir konudur. Bu çalışmada 33 adet gelişmekte olan ülkeye ait 1980-2020 yılları arasındaki çeyreklik veriler kullanılarak sermaye akımı bileşenlerinin (sabit sermaye yatırımları, portföy yatırımları ve diğer (çoğunlukla bankalara olan akımlardan oluşmaktadır)) oynaklığı 3 farklı yöntemle ölçümlenmiş ve bu oynaklıkların belirleyicileri panel veri analizi ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında, küresel finansal koşullarla ilgili olan itici faktörlerin genel olarak toplam sermaye akımlarının oynaklığı üzerinde belirgin şekilde etkili olduğunu söylemek mümkündür. Sermaye akımlarının hedefi olan ülkelerin durumlarını gösteren çekici faktörlere bakıldığında ise IMF tarafından hesaplanan finansal gelişmişlik endeksinin ve ilgili ülkedeki enflasyon oranının tüm sermaye akımı bileşenlerinin oynaklığı üzerinde etkili olduğu görülmüştür.