Bilgi ekonomisinde çağdaş üniversite vizyonu ve teknoloji transfer ofisleri: Endeks göstergeleri ve paydaş memnuniyeti temelinde bir değerlendirme modeli önerisi


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT ÇELİKSOY

Danışman: İlker Köse

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Teknoloji Transfer Ofislerinin (TTO) üniversitelerin ulusal ve uluslararası endekslerde görünürlüğü ile “çağdaş üniversite” olma niteliği üzerindeki rolünü analiz etmeyi ve bulgulara dayalı bir TTO model önerisi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmanın ana araştırma sorusu “TTO’lar üniversitelerin endeks performansına ve çağdaş üniversite olma niteliğine hangi mekanizmalarla, ne ölçüde katkı sağlar ve bu bulgulara dayanarak nasıl bir TTO modeli önerilebilir?” şeklinde belirlenmiştir. Çalışmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Üniversite endekslerinin gösterge setlerine dayalı tematik ve ağırlıklandırılmış betimsel analiz, TTO Memnuniyet Ölçeği’nin geliştirilmesi ve nicel doğrulaması ile yarı yapılandırılmış görüşmeler üzerinden yürütülen nitel tematik analiz olmak üzere üç veri hattı birlikte kullanılmıştır. Endeks-temelli betimsel analizde, seçili ulusal ve uluslararası endekslerde yer alan göstergeler kuramsal çerçeveyle uyumlu temalara atanmış, gösterge ağırlıkları standartlaştırılmış ve tema dağılımları karşılaştırmalı olarak raporlanmıştır. Nicel boyutta 101 katılımcıdan anket verisi toplanmış; ölçek geliştirme sürecinde madde analizi, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları iki faktörlü bir yapıyı doğrulamış, “Kurumsal Kapasite ve Stratejik Etki” ile “Operasyonel Hizmetler ve İletişim” boyutları toplam varyansın %71,11’ini açıklamıştır. DFA sonuçları model uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiş; ölçeğin iç tutarlılığı yüksek bulunmuştur (α=,977; ω=,978). Nitel boyutta 13 katılımcıyla görüşmeler yapılmış, TTO’ların operasyonel destek süreçlerinde güçlü algılandığı, buna karşılık stratejik yönlendirme, ticarileşme kapasitesi ve endeks performansına sistematik katkı üretme alanlarında iyileştirme ihtiyacı bulunduğu ortaya konmuştur. Tez, endekslerin ölçtüğü performans alanları ile TTO faaliyet alanları arasındaki örtüşmeyi ağırlık temelli olarak görünür kılmış ve bu çoklu veri hattından elde edilen bulgulara dayalı sürdürülebilir bir TTO model önerisi geliştirmiştir.