İş sağlığı ve güvenliğinde alçak gerilim ark patlaması risklerinin azaltılması yöntemlerinin modellenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERDAR PAKER

Danışman: EKMEKÇİ İSMAİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, önemli elektrik kaynaklı iş kazalarından biri olan ark patlaması sonucu oluşan maruziyet özenerjisi ve ark etki mesafesinin belirlenmesi ile insan vücuduna maruziyetleri konusu incelenmiştir. Elektrik tehlikeleri iş güvenliğinin önemli bir parçasıdır. Endüstriyel tesislerde iş güvenliği uzmanları tarafından oluşturulan kontrol listelerinde sadece elektrik çarpması tehlikesine odaklanılmaktadır. Oysa kısa devre arkının neden olduğu maruziyet özenerjisinden kaynaklanan yanma yaralanması riskilerine karşı önlemlerin kontrolü de önemlidir. Bu çalışmada, ark patlaması risk analizi ve kontrol listelerine ark patlaması tehlikelerine karşı alınan önlemler eklenmiştir. İş güvenliği profesyonelleri, buldukları uygunsuzlukları önem sırasına göre önceliklendirmeli düzeltici faaliyetlerin planlanması bu ağırlıklara göre oluşturulmalıdır. Önceliklendirmede 23 uzman muayene mühendisinin görüşleri alınarak Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Bulanık AHP yöntemleri ile genişletilmiş elektrik tesisatı muayenesindeki adımların ağırlıkları önceliklendirilmiştir. Böylece sahadaki elektrik tesisatının denetimi için nicel bir yöntem oluşturulmuştur. Elektrik tesisatı denetimi için kontrol listesindeki uygunsuzluklar major (büyük) ve minor (küçük) olarak sınıflandırılmış, ağırlıklarının toplamına göre nicel bir değerlendirme puanı oluşturulmuştur. Böylece genelleştirilmiş, karşılaştırılabilir bir elektrik tesisatı muayene kontrol listesi oluşturulmuştur.