Milletlerarası Özel Hukukta Taşıyıcı Annelik Sözleşmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE İKİZ BEDENBAŞI
Danışman: Ebru Şensöz Malkoç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, "Milletlerarası Özel Hukukta Taşıyıcı Annelik" konusu kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Günümüzde hem evli ya da bekar heteroseksüel çiftler hem de biyolojik olarak doğal yollardan çocuk sahibi olma imkânı bulunmayan homoseksüel çiftler çeşitli nedenlerle ebeveynlik arzusunu gerçekleştirmekte güçlük yaşayabilmektedir. Heteroseksüel çiftlerde görülen kısırlık problemleri, hormonal bozukluklar, genetik hastalıklar veya üreme sistemiyle ilgili yapısal sorunlar gibi sağlık temelli engeller, çocuk sahibi olmayı önemli ölçüde zorlaştırabilmektedir. Homoseksüel çiftler ise cinsel yönelimleri gereği doğal üreme yöntemleriyle çocuk sahibi olamadıkları için farklı alternatiflere yönelmek zorunda kalmaktadır. Evlat edinme sürecinin bürokratik açıdan uzun ve yorucu bir süreç olması, gerekli hukuki ve sosyal şartların her çift tarafından sağlanamaması, ayrıca birçok çiftin kendi genetik özelliklerini taşıyan bir çocuk sahibi olma isteğini ön planda tutması, onları farklı seçenekleri değerlendirmeye yönlendirmektedir. Bu noktada tıp biliminin, biyoteknolojinin ve genetik mühendisliğinin hızlı gelişimi, geleneksel yollarla çocuk sahibi olamayan çiftlere yeni ve etkili çözümler sunmaktadır. Tüp bebek, taşıyıcı annelik, genetik tanı yöntemleri ve diğer üreme destek teknolojileri sayesinde, arzu eden çiftler kendi genetik yapılarından gelen bir çocuk sahibi olma fırsatına erişebilmektedir. Bu gelişmeler, ebeveynlik hayaline kavuşmak isteyen birçok birey için önemli bir umut kapısı oluşturmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, taşıyıcı annelik uygulamasının tarihsel gelişimini ve farklı türlerini kapsamlı bir şekilde incelemektir. Ayrıca çalışmada, Türk hukukunda taşıyıcı anneliğin mevcut konumu ile bu uygulamanın hukuki niteliğine ilişkin değerlendirmelere yer verilecektir. Bunun yanı sıra, yabancılık unsuru içeren ve içermeyen taşıyıcı annelik sözleşmelerine hangi hukukun uygulanacağı sorunu, milletlerarası özel hukuk çerçevesinde ayrıntılı biçimde ele alınacaktır. Böylece hem ulusal hukuk düzeninde hem de uluslararası alanda taşıyıcı annelik sözleşmelerinin hukuki statüsünün nasıl belirlendiği ortaya konulmaya çalışılacaktır.