Türkiye'de Tüketici Güven Endeksi ve Makroekonomik Değişkenler Arasındaki Uzun Dönem İlişki: Doğrusal Olmayan Eşbütünleşme Testlerinden Kanıtlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, İnsan Ve Toplum Bilimleri Fakültesi, İstatistik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zeyneb Hüsna Akbal
Danışman: Gülşah Sedefoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, Türkiye'de Tüketici Güven Endeksi (TGE) ile temel makroekonomik değişkenlerden enflasyon oranı, işsizlik oranı, sefalet endeksi ve döviz kuru değişkenleri arasındaki uzun dönemli ilişki doğrusal olmayan yöntemler kullanılarak incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda, hem yapısal kırılmaların dikkate alınmadığı Yumuşak Geçişli Otoregresif (STAR) modellere dayalı Kapetanios, Shin ve Snell (KSS) (2006) ve Maki (2010) testleri hem de yapısal kırılmaların sayı, şekil ve tarih fark etmeksizin Fourier fonksiyonu ile modellenmesinde güçlü sonuçlar veren Güriş ve Sedefoğlu (2022) ve Sedefoğlu ve Güriş (2024) eşbütünleşme testleri kullanılmaktadır. Bu çalışma, Tüketici Güven Endeksi ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin belirtilen testler ile incelendiği ilk çalışma olma özelliği göstermektedir. Bulgular, tüketici güven endeksi ile makroekonomik değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ve uzun vadeli ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca, doğrusal olmayan yöntemlerin, geleneksel analizlere göre yapısal değişimlerin etkisini daha başarılı şekilde yakalayabildiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, tüketici güveninin Türkiye ekonomisinde makroekonomik istikrarın sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahip olduğu anlaşılmakta; politika yapıcıların, tüketici güvenini destekleyen stratejilere öncelik vermesi gerektiği vurgulanmaktadır.