Kültürel diplomasi aracı olarak diziler: Netflix platformunda Türk yapımı diziler üzerine bir analiz


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAMCILIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYLİN AYKUT BİLGİÇ

Danışman: GÖZDE SUNAL KIZIL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kamu diplomasisi, günümüz dünyasında bir ülkenin farklı ülkelerle profesyonel bir bakış açısıyla geliştirmeye çalıştığı iletişim yaklaşımı olarak tanımlanabilir. Kültürel diplomasi ise zamanla kamu diplomasisinden ayrılarak kavramsal çerçevede gelişmiş ve değişmiştir. Kültürel diplomasiye bakıldığında, bir ülkenin farklı ülkelere aktarmak istediği kültürel imajı ve saygınlığını güçlendirmek amacıyla ortaya diplomatik yolla koyduğu çalışmalar olarak değerlendirilebilir. 2000'li yılların başından itibaren etkin bir şekilde kullanılmaya başlanan kültürel diplomasi alanının giderek daha kapsamlı bir yapı haline dönüştüğü görülmektedir. Özellikle teknolojik gelişmeler ve internet kullanımı, bu gelişmelerin ana sebeplerini oluşturmuştur. Bu doğrultuda her ülkenin kültürel diplomasi çalışmalarını arttırdığı gibi, ülkemiz de bu diplomasi dalına çeşitli yatırımlar yaparak kendi ülke imajına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bunun en önemli göstergesi, Türkiye Cumhuriyeti İletişim Başkanlığı tarafından 2022 yılında "Türkiye'nin Yumuşak Güç Enstrümanı Olarak Kültürel Diplomasi ve İletişim" adlı kitabı yayınlaması gösterilebilir. Kültürel diplomasi alanlarını stratejik olarak farklı alanlarda ele alan bu kitapta, Türk dizileri yumuşak güç olarak önemli bir yer teşkil etmektedir. Türk dizilerinin giderek dünya çapında popülerleşmesi, dizi içeriği bağlamında üretilen içeriklerin sayısının da artmasını; bu dizilerin ihracatının önünün açılmasını sağlamıştır. Türkiye'nin kendi ülke imajını diğer ülkelere karşı güçlendirmek için kullandığı diziler, tıpkı bir markanın kurumsal iletişim çalışmalarını ortaya koyması gibi kültürel diplomasi kavramını kullanarak ele aldığı görülmektedir. Ayrıca son zamanlarda dijital platformların kullanımı giderek yaygınlaşmakta olup; bu platformlardaki Türk dizi ve filmlerin sayısı da her geçen gün artmaktadır. Bu çalışma kapsamında Netflix Türkiye orijinal Türk dizi içerikleri ele alınıp kültürel diplomasiye kaynaklık edecek referans sahnelerine odaklanılmıştır. Tezin temel konusu, Netflix Türkiye orijinal içeriklerinden IMDB puanına göre en yüksek ve en düşük puanı alan iki dizinin de Türkiye'nin kültürel diplomasi çalışmalarına katkıda bulunabilecek ögeler barındırdığını aktarmaktır. Çalışmanın sınırlılıklarını ele alınan Bir Başkadır ve Şahmaran dizisinin yanı sıra bu dizilerin birinci sezon ilk ve son bölümleri oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında Netflix'te yer alan bu iki dizi aracılığıyla Türkiye'nin kültürel diplomasi bağlamında ele almış olduğu stratejiler hakkında bilgi sahibi olmak ve bu bilgileri analiz ederek literatüre katkıda bulunmak hedeflenmektedir.