Türkiye'de kadın milletvekili olmak: Seçim öncesi deneyimler üzerinden bir analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELVAN IŞIK GEZMİŞ
Danışman: Ömer Çaha
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Siyasi hayata katılım, bireyin siyasi çerçeveyle bağlantısıdır. Bu bağlantılar; siyasi olayları gözlemlemek ve bilgi toplamaktan, siyasi faaliyetlere aktif olarak katılmaya, oy kullanmaya, göreve aday olmaya ve siyasi kararları etkilemeye kadar çeşitli şekil ve boyutlarda olabilmektedir. Tarih boyunca dünyanın dört bir yanındaki kadınlar; eğitim düzeylerinden, geleneksel yaşam tarzlarından ve ayrımcı yasalardan kaynaklanan zorluklarla karşı karşıya kalarak siyasi sistemleriyle anlamlı bir bağlantı kurmak için çabalamışlardır. Yirminci yüzyılda geleneksel yaşam tarzlarından çağdaş yaşam tarzlarına doğru kaydedilen ilerleme ve özellikle oy verme ve seçilme konusundaki eşitlikçi düzenlemeler, kadınların siyasete katılımında bir değişime yol açmıştır. Kaydedilen ilerlemeye rağmen kadınların siyasete katılımı henüz erkeklerle aynı düzeye ulaşmış değildir. Oy kullanma hakkının kullanılması ve siyasi karar alma süreçlerine katılım bağlamında cinsiyet eşitsizliği güçlü bir şekilde devam etmekte ve kadınlar erkeklerin gerisinde kalmaktadır. Tez çalışmasında Türkiye'de kadın milletvekili olmanın seçim öncesi deneyimleri araştırma konusu edilmiştir. Araştırma ankete dayalı nicel ve mülakata dayalı nitel olmak üzere karma bir yönteme dayanmaktadır. Bu bağlamda 18 Mayıs 2023 milletvekili seçimlerinde seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisine gelen 39 kadın ile anket çalışması, 10 kadın milletvekili ile de yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre kadınların siyasete dâhil olabilmesi için klasik cinsiyet rollerinin değişime uğraması önemli rol oynamaktadır. Kadın milletvekilleri, seçilme sürecinde aile, sosyal çevre ve parti üst yönetiminin desteğini yakından hissetmiştir. İl ve ilçe teşkilatlarının gösterdiği reaksiyonu bir yandan kadın bir yandan da donanımları ile aşmayı başarabilmişlerdir. Kadın milletvekilleri, öte yandan kampanya sürecinde toplumun yakın ilgisiyle karşılaşmışlardır. Bu da Türkiye'deki sosyolojik değerlerin kadının siyasette yer alışını destekleyici bir boyuta geldiğini göstermektedir.