ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ, OTİZM VEYA ZİHİNSEL YETERSİZLİK TANISI ALMIŞ ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN DEPRESYON VE ANKSİYETE DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, İnsan Ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yasemin Albaş
Danışman: Melike İlerisoy
Özet:
Bu araştırmada, zihinsel yetersizlik, özgül öğrenme güçlüğü (ÖÖG) ve otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış çocukların annelerinin depresyon ve anksiyete düzeyleri karşılaştırılmış ve bu annelerin depresyon ve anksiyete düzeyleri arasında ilişki olup olmadığı ilişkisel tarama modeliyle belirlenmiştir. Bu kapsamda İstanbul ili Arnavutköy ilçesinde Ram’a yönlendirilen ve özel eğitim merkezlerinde kayıtlı 40 zihinsel engelli, 40 OSB ve 40 ÖÖG tanısı almış toplam 120 öğrencinin annelerine “Kişisel Bilgi Formu”, “Beck Depresyon Ölçeği” ve “Beck Anksiyete Ölçeği” uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda OSB’li gruptaki annelerin beck anksiyete ve beck depresyon puan ortalamalarının ÖÖG ve zihinsel yetersizlik grubundaki annelerden daha yüksek olduğu görülmüştür. OSB, ÖÖG ve zihinsel yetersizlikle ilgili katılımcıların yaşı, medeni durumu, çocukları dışında evde bakmakla yükümlü oldukları birinin olup olmama durumu ve çalıştığı düzenli bir işinin olup olmama durumunun beck anksiyete ve beck depresyon grup ortalama puanlarını etkilemediği belirlenmiştir. Bununla birlikte ÖÖG ile ilgili katılımcıların grubunda eğitim durumunun ve çocuk sayısının beck depresyon grup ortalama düzeyini etkilediği ancak, beck anksiyete grup ortalama düzeyini etkilemediği saptanmıştır. İstatistiksel analizlerde OSB, ÖÖG ve zihinsel yetersizlik gruplarında beck anksiyete ve beck depresyon puanları arasında pozitif yönlü orta veya yüksek düzeyde kolerasyon olduğu tespit edilmiştir. Zihinsel yetersizlik, ÖÖG ve OSB tanılı çocukları bulunan annelerin anksiyete düzeyleri arttıkça depresyon seviyelerinin de artacağı belirlendiğinden özel gereksinimli çocuğu bulunan ailelerin bu güçlüklere ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin arttırılması ayrıca sosyal destek ve profesyonel yardım kaynaklarına erişimin kolaylaştırılması, bu ailelerin depresyon ve anksiyete sorunlarıyla daha kolay başa çıkabilmelerine katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Depresyon, Özgül Öğrenme Güçlüğü, Zihinsel Yetersizlik, Otizm Spektrum Bozukluğu