1-13 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerin mahremiyet ve paylaşılan ebeveynlik davranışlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, AİLE DANIŞMANLIĞI VE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet Berkay Civan

Danışman: Lütfü Çakır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, ebeveynlerin paylaşan ebeveynlik davranışı ve mahremiyet farkındalığı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmış olup amaçlı örnekleme yöntemi ile katılımcılara ulaşılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Paylaşan Ebeveynlik Ölçeği ve Dijital Mahremiyet Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da ikamet eden ve 0-13 yaş arası çocuğu bulunan 208 ebeveyn oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS.25 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular, ebeveynlerin çevrimiçi mahremiyet farkındalığı arttıkça, çocuklarıyla ilgili içerikleri sosyal medyada paylaşma eğilimlerinin belirgin şekilde azaldığını göstermektedir. Özellikle mahremiyetin güvenlik ve iletişim boyutlarında daha yüksek farkındalığa sahip ebeveynlerin daha dikkatli davranışlar sergilediği gözlenmiştir. Dikkat boyutundaki farkındalık ile sosyal karşılaştırma güdüsüyle yapılan paylaşımlar arasında ise pozitif yönlü ancak düşük düzeyli bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, ebeveynlerin olumsuz içerikleri paylaşma davranışları, mahremiyet bilinciyle güçlü negatif ilişkiye sahiptir. Demografik faktörlere göre yapılan incelemelerde kadınların sosyal medyada daha fazla paylaşım yaptığı, eğitim düzeyi yüksek ebeveynlerin mahremiyet bilincinin daha gelişmiş olduğu ve çalışan ebeveynlerin daha kontrollü paylaşımlar yaptığı belirlenmiştir. Ayrıca, sahip olunan çocuk sayısı arttıkça paylaşımların sıklığı azalmaktadır. Bu sonuçlar, ebeveynlerin deneyim ve farkındalık seviyelerinin dijital ortamlardaki davranışlarını doğrudan etkilediğini ve daha eleştirel ve bilinçli hareket etmelerine yardımcı olduğunu göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, dijital platformlarda çocukların mahremiyetinin korunması için ebeveyn farkındalığının artırılması gerektiğine işaret etmekte ve politika önerileri sunmaktadır.