Küreselleşme sürecinde İstanbul ve kentsel dönüşümün değerlendirilmesi (İstanbul finans merkezinin önemi ve dönüşüme etkisi)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GAYRİMENKUL GELİŞTİRME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN IŞIK TÜTENK
Danışman: BAZ İBRAHİM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkelerin birbiriyle olan ilişkilerini etkilemesi ve birçok açıdan birbirine bağımlı hale getirmesi bakımından oldukça önemli bir kavram olan küreselleşme, tüm dünyayı etkilemektedir. Küresel ölçekte teknolojik, ekonomik ve kültürel bağlılık olarak tanımlanması mümkün olan küreselleşme kavramının en çarpıcı etkileri ise her bakımdan gelişmenin ve ilerlemenin fiziksel göstergesi olan kentlerde görülmektedir. Dünya nüfusunun yaklaşık yarısının şehirlerde yaşadığı ve şehirleşmenin hızlı bir şekilde devam ettiği dikkate alındığında küreselleşmenin etkileriyle birlikte şehirlerin boyutları ve ülke ekonomisine yaptıkları katkı artmaktadır. Küresel olarak değerlendirildiğinde şehirlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) etkisi %80 'den fazladır. Bu durum küresel işletmelerin, yatırım planlarında ülke bazlı hareket etmek yerine şehir bazlı hareket etmesine sebep olmakta, şehirlerin ülke ve dünya ekonomisindeki önemini artırmaktadır. Londra, New York, Tokyo gibi gelişmiş şehirler küreselleşme yarışında pozisyonlarını korumak isterken gelişmekte olan ekonomilerin bulunduğu şehirler rekabette öne geçmek için yeni düzenlemeler yapmaya devam etmektedirler. Ancak rekabetin devam ettiği ortamda büyük fırsatlar olduğu kadar önemli risklerle karşılaşılması kuvvetle muhtemeldir. Bu çalışmanın amacı İstanbul'un küresel rekabette öne geçmesi için planlanan ve uygulanmaya başlanılan stratejik dönüşümün değerlendirilmesidir. Çalışma kapsamında, projeler ile İstanbul'un finans merkezi olarak yapılanmasına yönelik plan, proje ve yatırım kararları değerlendirilerek söz konusu gelişmelerin kentsel dönüşüme etkisini ortaya koymak, bu dönüşüm süreciyle ilgili görüş ve önerileri paylaşarak sürece katkı sağlamak hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında küreselleşme ve küresel kent kavramları açıklanarak, küresel kent sıralamasında kullanılan çeşitli bileşenlerden bahsedilmekte, doğu batı şehirlerinin karşılaştırılması yapılmaktadır. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde küresel rekabette öne çıkmak için İstanbul'un dönüşüm sürecinde yapılan planlama çalışmaları ve bu planlama çalışmalarına bağlı olarak İstanbul metropoliten alanında gerçekleştirilen kentsel dönüşüm uygulamalarından bahsedilmektedir. Son olarak kalkınma hedeflerine bağlı olarak İstanbul'un Finans Merkezi olarak yapılanmasının önemi vurgulanarak hazırlanan Finans Merkezi stratejisi doğrultusunda yapılan fiziksel altyapı çalışmaları değerlendirilmekte ve konuyla ilgili görüş ve öneriler paylaşılmaktadır. Çalışmada yer alan tanım ve değerlendirmeler için çeşitli yüksek lisans ve doktora tez çalışmalarından, küresel kentlerle ilgili küresellik endekslerinden, belediyelerin açıkladığı veriler ile özel şirketlerin hazırladıkları sektör raporlarından ve Finans merkezi projesiyle ilgili olarak da İstanbul Finans Merkezi Stratejisi Eylem Planı'ndan faydalanılmıştır.