Sinema ve psikoloji ilişkisi bağlamında filmlerde Asperger sendromunun işlenişi: Benim Adım Khan filmi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH ERDUR

Danışman: GÖZDE SUNAL KIZIL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçmişten günümüze sinema psikolojiden, psikoloji sinemadan yararlanmıştır. Psikoloji bilim dalı, insan doğasını aktarmaya ve anlamaya yönelik bir bilimken sinema ise insana dair tüm bu süreci perdeye yansıtmaya çalışan bir sanat dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Psikolojinin dallarından ve konularından esinlenilerek yazılan film senaryolarında özellikle yaratılan karakterlerden psikoloji noktasında ilham alınmaktadır. Sinema tarihi açısından oldukça önemli olan filmlerin geneline bakıldığında, senaryolarının ya da oyunculuk performanslarının psikolojik teorilere dayandığını söyleyebiliriz. Diğer taraftan da psikolojik bozuklukların tanılarının konmasında ve tedavi edinmesinde kullanılan bir metot olarak görülmektedir. Özellikle son yıllarda edebiyatta, sinemada ve televizyonda nörogelişimsel bozukluklar işlenmektedir. Bunlardan biri olan Asperger sendromlu karakterlerin yer aldığı film kurgularının, izleyicinin zihinsel gerilikle ilişkilendirdiği otistik bozukluklara farklı bir bakış açısına teşvik etmede rolü büyüktür. Bu noktadan hareketle çalışmada, sinemada Asperger sendromunun işlenişine örnek bir film olan Benim Adım Khan (2010) filmi incelenecektir. Asperger sendromuyla yaşamını sürdürmeye çalışan ana karakter Khan'ın, günlük hayatta yaşadığı sorunlar ve çevresiyle olan ilişkisi ele alınmaktadır. Karakterin yaşadığı sıkıntılarla beraber toplumun bilinçlendirilmesi doğrultusunda önemli bir yer teşkil eden filmin Asperger sendromu bağlamında sinemada işlenişinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu düşünceden yola çıkılan çalışmada film, ruhbilimsel açıdan zengin veriler barındırdığından ruhbilimsel çözümleme yöntemiyle analiz edilecektir. Bu çözümlemeye ek olarak, dokümantasyon taraması ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.