OECD ülke ekonomilerinde ekonomik özgürlük-doğrudan yabancı yatırım ilişkisi: Panel veri analizi (1995-2015)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADNAN ÖZDEMİR

Danışman: ARSLAN İSMET KAHRAMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İktisat literatüründe genel olarak dış ticaretin ülke ve dolaylı olarak dünya refahına olumlu etkisi olduğu kabul edilmektedir. Çok Uluslu Şirketler en uygun üretim faktörlerini içinde barındıran ülkeleri keşfetmek için uğraşırken, ülkeler de uluslararası sermayeyi kendilerine çekmek için çaba sarf etmektedirler. Ülkelerin dış ticarette rekabet gücünü etkileyen çeşitli unsurların yanı sıra iş yapma kolaylığını temsilen ekonomik özgürlükler de önemli bir değişken olarak görülmektedir. Teorik çalışmalar ışığında ekonomik özgürlüğün yüksek olduğu ülkelerin uluslararası ticarette daha rekabetçi olacağı öngörülmektedir. Bu çalışmada konuyla ilgili teorik tartışmalar açıklanmış ve ampirik olarak geçerliliği test edilmiştir. Bu amaçla İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD) bünyesindeki ülkelerin 1995-2015 dönemine ait ekonomik verileri kullanılmıştır. OECD'yi oluşturan ülkelerin farklı ekonomik özgürlük ve gelişmişlik seviyesine sahip olmasından kaynaklı OECD ülkeleri yüksek ve düşük puanlı ülke grupları adı altında iki sınıfa ayrılmıştır. Çalışmada Heritage Vakfının hazırladığı Ekonomik Özgürlükler Endeksi ile WDI, OECDSTAT ve UNCTAD'ın yayınladığı Cari Denge/GSYİH, Dış Ticaret Hacmi/GSYİH ve ülkeye giren Doğrudan Yabancı Yatırımlar/GSYİH verileri arasında ikinci kuşak panel birim kök ve eşbütünleşme testleri uygulanmıştır. Bir bütün olarak OECD ülkelerine bakıldığında ekonomik özgürlüklerin Cari Denge/GSYİH ve Dış Ticaret Hacmi/GSYİH oranları ile arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu saptanmış, buna karşın Doğrudan Yabancı Yatırımlar/GSYİH oranı ile eşbütünleşme ilişkisi ortaya konulamamıştır. Bu durum yüksek ekonomik özgürlük puanına sahip ülkelerde de paralellik göstermektedir. Ancak göreceli olarak düşük puanlı ülkeler için ekonomik özgürlüklerin her üç değişkenle eşbütünleşik bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir.