Şirketlerin halka arz sonrası faaliyet performansı: Borsa İstanbul örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Finans Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CENGİZ ÖNDER

Danışman: Ali Osman Gürbüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Halka arz firmalarının halka arz sonrası faaliyet performansının incelenmesi bu çalışmanın temel konusudur. Araştırma 2005-2019 yıllarında Borsa İstanbul'da halka arz edilen seçili 83 şirketin faaliyet performansındaki değişimi incelemektedir. Faaliyet performans ölçüsü olarak muhasebe temelli ve nakit akış temelli rasyolar kullanılmıştır. Çalışma ayrıca, halka arz aracılık türüne göre ve halka arz yöntemine göre şirketlerin halka arz sonrası faaliyet performanslarını karşılaştırmaktadır. Faaliyet performansına yönelik analizlerde halka arz öncesi 3 yıl, halka arz yılı ve halka arz sonrası 3 yıldan oluşan toplam 7 yıllık olay penceresinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Çalışmada halka arz firmalarının faaliyet performansını belirleyen faktörler ise panel regresyon modeliyle incelenmiştir. Panel regresyon modellerinde muhasebe temelli performans ölçüsü için faaliyet kâr marjı, nakit akış temelli performans ölçüsü için faaliyetlerden nakit akışlarının toplam borçlara oranı bağımlı değişken olarak seçilmiştir. Panel regresyon modellerinde şirkete özgü değişkenler ve bir dizi makroekonomik değişkenlerin yanı sıra halka arz kukla değişkenleri kullanılarak faaliyet performansları incelenmiştir. Çalışma bulguları halka arzdan sonra şirketlerinin faaliyet performansının düştüğünü göstermektedir. Halka arz aracılık türü açısından şirketlerin faaliyet performansları arasında farklılık yoktur. Halka arz yöntemi açısından ise ortak satışı yöntemini uygulayan firmaların faaliyet performansları diğer şirketlere göre daha iyidir. Ayrıca, faaliyet performansını belirleyen faktörlerin muhasebe temelli ve nakit akış temelli faaliyet performansları üzerindeki etkisi ise farklılık göstermektedir.