Büyük verinin hakim durumun kötüye kullanılması açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASİN EKER
Danışman: Şaban Kayıhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojideki gelişmeler doğrultusunda büyük verinin, kullanımının, değere dönüştürülme imkanlarının artması ve büyük verinin işlenmesine dayalı iş modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte büyük veri bir rekabet parametresi haline gelmiştir. Büyük verinin rekabet hukukunda hakim durumun kötüye kullanılması açısından önemli etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler, ilgili pazarın tespiti, pazar gücü analizi, hakim durumun kötüye kullanılmasının değerlendirilmesi süreçlerinin tamamında görülmektedir. Bu çalışmada, büyük verinin Türk rekabet hukukunda hakim durumun kötüye kullanılması açısından nasıl değerlendirilmesi gerektiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle, büyük veri; kavramsal çerçevesi, analizi ve uygulama örnekleri ile birlikte ele alınmıştır. Akabinde, büyük veri temelli dijital pazarlar ve hakim durum inceleme konusu yapılmıştır. Bu kapsamda, dijital pazarların ana özellikleri açıklanmış, Türk rekabet hukukunda hakim durumun tespiti ve kötüye kullanılması incelenmiş, ilaveten, karşılaştırmalı hukukta hakim durum ve dijital pazarların düzenlenmesi hususu üzerinde durulmuştur. Nihayet, büyük veri temelli pazarlarda hakim durumun kötüye kullanılmasının hukuki sonuçları değerlendirme konusu yapılmıştır. Büyük veri temelli pazarlarda hakim durumun tespiti ve kötüye kullanılmasına dair önemli yansımalar, ülkemizdeki ve AB'deki ilgili kararlar ve literatürdeki görüşler ışığında değerlendirilmiştir. Türk hukukunda dijital pazarlara müdahale etmeye yönelik yapılan düzenleme ve düzenleme çalışmaları da ilgili olduğu bağlamda ve yeri geldikçe AB'deki ilgili regülasyonla karşılaştırmalı olarak tartışılmış ve düzenlemelere ilişkin önerilerde bulunulmuştur.