Anonim ortaklıklar genel kurulunda gündeme bağlılık ilkesinin istisnaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA DEMİR
Danışman: Şaban Kayıhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anonim ortaklıklarda genel kurul, pay sahiplerinin şirket iradesini oluşturdukları karar organıdır. Genel kurulun öngörülebilir ve düzenli işlemesi toplantıdan önce belirlenen gündeme bağlı kalınmasıyla mümkündür. Gündem, pay sahiplerinin toplantıya katılıp katılmama kararlarını vermelerini katılacaklarsa hazırlanarak haklarını etkin biçimde kullanmalarını sağlar. Bu nedenle gündeme bağlılık ilkesi, toplantıya katılan katılmayan tüm pay sahiplerinin menfaatlerini koruyan ve karar alma sürecinin çerçevesini belirleyen temel bir ilkedir. Bununla birlikte ilkenin mutlak biçimde yani istisnasız olarak uygulanması beklenilmeyen veya ivedi durumlarda şirket yönetiminin hareket kabiliyetini daraltabilmekte özellikle azınlık pay sahiplerinin bazı kanunî haklarını kullanmalarını zorlaştırabilmektedir. Çalışmada ilkenin hukuki dayanakları, istisnaları ve aykırılık hâlinde uygulanacak yaptırımlar sistematik olarak incelenmektedir. Birinci bölümde genel kurulun hukuki niteliği, organlar arası işlevsel denge, genel kurulun görev ve devredilemez yetkileri ile gündemin hazırlanması, duyurulması ve açık-belirli olması ilkeleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Çağrı usulü, çağrıya yetkili olanlar ve azınlık çağrısının mahkeme/kayyım mekanizmasına uzanan yolu incelenmiştir. İkinci bölüm, ilkenin kapsamını ve istisnalarını ele almıştır. Üçüncü bölümde ilkeye aykırılığın geçersizlik rejimi üzerindeki etkisi tartışılmıştır. Yokluk, butlan ve iptal edilebilirlik ayrımı ortaya konmuş gündemin ilanı ile bağlantılı olarak çağrının yapılmaması, yetkisiz kişilerce çağrı yapılması, gündemin gereği gibi ilan edilmemesi, gündem dışı konularda karar alınması senaryolarında hangi yaptırımın uygulanacağı öğretideki görüşler ve Yargıtay içtihatları ışığında analiz edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, gündeme bağlılık ilkesinin kapsam ve sınırlarını düzenleyen kanuni düzenlemeleri öğreti ve yargı kararlarıyla bütünleştirerek pay sahipliği haklarının korunması ile kurumsal yönetimin etkinliği arasındaki dengeyi esas alan bir yorum çerçevesi önermektedir.