Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün firmaların dış ticaret işlemlerindeki maliyet unsurlarına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA YILMAZ DAĞNIK

Danışman: Gencay Karakaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uluslararası ticaret "küreselleşme" olgusunu hızlandırarak güncel haline gelmesini sağlayan en önemli kriterdir. Dünya nüfusunun artması ile artan üretim ve buna paralel olarak devlet otoritelerinin belirlediği kalkınma stratejileri küresel ticaretin gelişmesine ivme kazandırmıştır. Küreselleşme ile birlikte hızla büyüyen dünya ticaret hacmi önceleri devletlerin gücünü göstermek ve gelecek hedeflerini belirlemek için pay almak istedikleri bir pazarken, zamanla devletlere kolektif hareket etme zorunluluğu getiren, sürekliliğinin sağlanması ve korunması gereken, her an tehdit unsuruna dönüşebilecek bir güç haline gelmiştir. 11 Eylül 2001 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri Dünya Ticaret Merkezi ve Pentagon'a gerçekleştirilen terör saldırıları ile ülkelerin ticari faaliyetlerinin terör saldırılarına olan zayıflığı ortaya çıkmış hem ulusal hem global ticaretin güvenli ve aksamaya mahal vermeden sürdürülebilmesinin önemi siyasi ve ekonomik gündemde yerini almıştır. Küresel ticaretin aksamadan sürmesini sağlayarak güvenliğin yeniden dizayn edilmesi hususunda oluşan ihtiyaç, uluslararası ticarette ülkelerin ticari eşya giriş çıkışlarında fiziki kontrol mekanizmasından vazgeçmelerini mecbur kılmış, güven ve prestije dayalı ticaret sisteminin önemini ise arttırmıştır. Son yıllarda küresel ticaretin seyrine bakıldığında; yaşanan savaşlar, salgın hastalıklar, doğal afetler ve krizler nedeniyle yaşanan olumsuzluklar arz zincirinde aksaklığa ve tedarik sorunlarına neden olmuştur. Bunun sonucunda ise: arz zinciri sürdürülebilirliği kavramı dünya gündemine taşınmıştır. Türkiye'de yasal ticaretin desteklemesi, yasadışı ticari faaliyetlerin engellenmesi ve kaynakların ticari faaliyetlerin güvenle yürütülmesi için kullanılması amacıyla Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü sistemi uygulanmaktadır. Çalışmada Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü kavramının ortaya çıkışı ve Türkiye ulusal mevzuatına alınması süreci ile birlikte Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasına sahip olma şartları hakkında bilgi verilerek sağladığı avantajlarından bahsedilmektedir. Çalışmayla bir yandan Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsünün sağladığı ticari kolaylıklar anlatılırken diğer yandan statünün firmaların dış ticaret işlemlerindeki maliyet düşürücü etkisi anlatılmaya çalışılmıştır.