GA₂O₃-BASED GAS SENSORS FOR COPD BREATH ANALYSIS: A COMPARATIVE REVIEW OF MOS, MS, TFT AND MOSFET ARCHITECTURES


Onur Y., Çiçek O.

8TH INTERNATIONAL THALES CONGRESS ON LIFE, ENGINEERING, ARCHITECTURE AND MATHEMATICS PROCEEDINGS BOOK, Cairo, Egypt, 18 July - 20 October 2026, pp.778, (Summary Text)

Abstract

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), dünya genelinde morbidite ve mortalitenin önde gelen

nedenlerinden biridir. Buna rağmen, günümüzde tanıda altın standart olarak kullanılan spirometri, rutin

klinik uygulamalarda erişilebilirlik ve tanısal doğruluk açısından bazı sınırlılıklar taşımaktadır. Uçucu

organik bileşiklerin (VOC) analizine dayalı nefes analizi ise KOAH'ın erken tanısında umut vadeden

non-invazif bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Farklı algılayıcı malzemeler arasında galyum oksit

(Ga₂O₃), ultra geniş bant aralığı, üstün kimyasal ve termal kararlılığı ile indirgeyici gazlara karşı yüksek

duyarlılığı sayesinde önemli bir ilgi görmektedir. Bu çalışmada, nefes analizi yoluyla KOAH tanısına

yönelik geliştirilen Ga₂O₃ tabanlı gaz sensörü teknolojileri kapsamlı bir literatür taraması kapsamında

incelenmiştir. Amonyak ve aseton gibi hedef biyobelirteç gazların algılanmasına odaklanan tek hedef

gaz yaklaşımları, çoklu sensör dizileri ve makine öğrenmesi tekniklerini kullanan breathprint (nefes izi)

yaklaşımlarıyla karşılaştırılmıştır. Metal-oksit-yarıiletken (MOS), metal-yarıiletken (MS), ince film

transistör (TFT) ve MOSFET/FET tabanlı sensör mimarileri; hassasiyet, seçicilik, çalışma sıcaklığı,

algılama sınırı, üretim karmaşıklığı, Bütünleyici Metal Oksit Yarıiletken (CMOS) uyumluluğu ve

maliyet etkinliği açısından eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. İncelenen çalışmalar,

geleneksel MOS tabanlı sensörlerin düşük maliyetli bir çözüm sunduğunu, ancak genellikle yüksek

çalışma sıcaklığı gerektirdiğini ve sınırlı seçiciliğe sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, TFT

ve FET tabanlı yapılar oda sıcaklığında çalışabilmeleri, daha yüksek seçicilik sağlamaları ve çok

parametreli elektriksel ölçüm olanağı sunmaları sayesinde taşınabilir tanı platformları için güçlü adaylar

olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, makine öğrenmesi ile desteklenen breathprint tabanlı sensör dizilerinin,

tek hedef gaz algılamaya dayalı yaklaşımlara kıyasla daha yüksek tanısal performans sunduğu

görülmektedir. Karşılaştırmalı değerlendirmeler doğrultusunda bu çalışma, non-invazif KOAH taraması

ve tanısına yönelik kompakt, düşük maliyetli ve klinik açıdan güvenilir nefes analiz sistemlerinin

geliştirilmesi için en umut verici Ga₂O₃ tabanlı sensör mimarilerini ortaya koymaktadır.