Research Information System
in: Güncel Ekonometrik Yaklaşımlar: Zaman Serisi Analizleri Çerçevesinde Teori ve Uygulamalar, İMRE BIYIKLI SÜREYYA, Editor, Gazi Kitabevi, Ankara, pp.43-61, 2025
Bu
çalışma, Türkiye’de Kirlilik Sığınağı Hipotezi’nin (KSH) geçerliliğini
değerlendirmekte ve elde edilen bulgular ışığında çevre politikalarına yönelik
çıkarımlar sunmaktadır. KSH, sıkı çevre politikaları uygulayan gelişmiş
ülkelerdeki kirletici sanayi faaliyetlerinin, çevresel düzenlemeleri daha esnek
olan gelişmekte olan ülkelere kaydığını öne sürmektedir. Türkiye, son yıllarda
doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) açısından cazip hale gelirken, çevresel
sürdürülebilirlik konusundaki yükümlülükleriyle yatırım politikaları arasındaki
denge tartışma konusu olmuştur. Bu bağlamda, 1977–2023 dönemine ait karbon
emisyonları (CO₂), Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), DYY ve enerji tüketimi
verileri kullanılarak Türkiye’nin konumu analiz edilmiştir.
Çalışmada
zaman serilerinin durağanlık düzeyleri Fourier ADF (FADF) testi ile
belirlenmiş; yapısal kırılmaları ve dönemsel etkileri dikkate alan Fourier ADL
modeli aracılığıyla değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiler
incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye’de karbon emisyonları (CO₂), Gayri
Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), DYY ve enerji tüketimi arasında uzun vadede
istatistiksel olarak anlamlı bir koentegrasyon ilişkisinin bulunmadığını ortaya
koymaktadır. Bu sonuç, Kirlilik Sığınağı Hipotezinin Türkiye bağlamında uzun
dönemli geçerliliğine dair güçlü bir ampirik destek sunmamaktadır. Elde edilen
bulgular, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelesinde kirletici yatırımlar
açısından sistematik bir risk taşımadığını, ancak çevre politikalarının yatırım
kararlarıyla bütünleştirilmesi gerektiğini göstermektedir.