AYDINLATMA VE RENGİN NÖROMİMARİ TASARIMDAKİ ROLÜ: SANAL HASTA ODALARINDA ALGISAL VE DUYGUSAL DENEYİM ÜZERİNE BİR İNCELEME


Creative Commons License

Uç B., Bölükbaşı E.

14. ATMK ULUSAL AYDINLATMA KONGRESİ, İstanbul, Türkiye, 27 - 28 Kasım 2025, ss.363-370, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.363-370
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Ticaret Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Nöromimari, çevresel uyarıcıların insan beyni ve davranışları üzerindeki etkilerini inceleyerek kullanıcı

odaklı tasarım stratejileri geliştiren bütüncül bir yaklaşımdır. Bu çalışma, sanal hasta odalarında renk

ve aydınlatma kombinasyonlarının mekânsal algı, psikolojik konfor ve duygusal deneyimler üzerindeki

etkilerini kapsamlı bir biçimde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Sanal gerçeklik (VR) teknolojisi

kullanılarak dört yüzey rengi (turuncu, yeşil, sarı, mavi) ve üç ışık renk sıcaklığı (3000K, 5000K, 6500K)

ile on iki farklı oda modeli oluşturulmuştur. 80 katılımcı bu ortamları deneyimlemiş, duyusal tepkiler

PAD (Pleasure–Arousal–Dominance) modeline dayalı anketlerle ayrıntılı olarak ölçülmüştür.

Bulgular, yeşil ve mavi tonların 5000K ışıkla birleştiğinde sakinleştirici ve dengeli bir etki yarattığını;

turuncu ve sarı tonların yüksek ışık sıcaklıklarıyla birlikte daha uyarıcı ve stres artırıcı etkiler

oluşturduğunu göstermiştir. Sonuçlar, sağlık yapılarında nöromimari temelli, kullanıcı merkezli ve

deneyime dayalı tasarım yaklaşımlarının önemini vurgulamakta; gelecekte hasta odalarının konfor,

güvenlik ve psikolojik iyilik halini destekleyecek şekilde yeniden tasarlanmasına katkı sunmaktadır.