Dil, Söylem Ve İdeoloji Perspektifinden ‘Yoksul’ Filminin Eleştirisi


Creative Commons License

Devran Y., Duman B.

Communicata, sa.29, ss.60-70, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışmanın amacı yönetmenliğini Zeki Öktem’in yaptığı, 1986 yılında vizyona giren

Yoksul filmini dil, söylem ve görsel anlatım unsurları bakımından incelemektir. Yoksul,

dönemin sosyo-ekonomik ve politik arka planını betimleyen bir eserdir. Çalışmada Yoksul

filmi üzerinden, Norman Fairchlough’un söylem çözümlemesi yöntemi kullanılarak,

1980’li yıllarda Türk toplumundaki egemen söylemler, dönemin güç ve sınıf ilişkileri, alt

ve üst sınıf söylemleri arasındaki farklar vs. gibi unsurlar ele alınmaktadır. Filmde

burjuvazi sınıfı aç gözlü, para kazanma hırsıyla dolu, etik ve yasal kuralları tanımayan cahil

bireyler olarak betimlenmektedir. İşçi sınıfı ise sürekli olarak istismar edilen, hakkı

yenilen, aşağılanan, hor görülen ama hiçbir zaman bilinçlenemeyen bir kesimdir. Diğer

bir sorun ise alt sınıfın kendisine yönelik kullanılan söylemleri doğal karşılaması ve

kurtuluşu patronlara benzemekte bulmasıdır.