Aile İşlevselliğine Sistemik Bir Bakış: Bowen Aile Sistemleri Yaklaşımı Temelinde Kuramsal Bir Değerlendirme


Creative Commons License

İlerisoy M.

I. Uluslararası Ailenin Güçlendirilmesi Konferansı, İstanbul, Türkiye, 16 - 17 Şubat 2026, ss.38-39, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.38-39
  • İstanbul Ticaret Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Türkiye’de son yıllarda aile kurumunun, artan boşanma oranları, kuşaklararası ilişkilerde çözülme, aile içi etkileşim üzerinde dijitalleşmenin etkileri gibi çok boyutlu zorluklarla karşı karşıya kaldığı bilinmektedir. Bu bağlamda, kamu politikalarında aile kurumunun desteklenmesine yönelik artan vurgu, aile işleyişinin kuramsal olarak yeniden ele alınması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu makale, aile işlevselliğini Bowen Aile Sistemleri Yaklaşımı çerçevesinde teorik bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Aile işlevselliği aile üyelerinin bir arada sağlıklı biçimde yaşayabilme, duygusal ihtiyaçları karşılayabilme ve sistemin gerektirdiği rolleri ve sorumlulukları paylaşabilme şeklinde özetlenebilecek temel ailesel becerilerin etkililik düzeyini ifade eden bir kavramdır. Aile işlevselliğinin bu karmaşık doğasını ele alan kuram, aile içi yaşantıları, çeşitli değerlendirme ölçütleri aracılığıyla analiz etmektedir. Bu doğrultuda makale, aile işlevselliğini Benlik Ayrışması, Üçgenleşme, Çekirdek Aile Duygusal Süreci, Duygusal Kesilme, Kuşaklararası Aktarım ve Toplumsal Duygusal Süreçler çerçevesinde ele almaktadır. Nitel bir kuramsal analiz şeklinde yapılandırılan bu makalede öncelikle aile kurumunun psikoloji disiplini içerisinde bilimsel bir araştırma olgusu olarak ortaya çıkışına imkan veren tarihsel arka plan ve aile terapilerinin gelişimine zemin hazırlayan disiplinler aktarılacaktır. Devamında ise sistem yaklaşımına dayalı öncü kuramsal modellerden hareketle teorik çerçevesi güçlü, uygulanabilir müdahale araçlarına sahip Bowen Aile Sistemleri Yaklaşımı detaylandırılacaktır. Bu çalışma, Bowen Aile Sistemleri Yaklaşımı’nın sunduğu kavramsal çerçeve aracılığıyla, Türkiye bağlamında aile işlevselliğini psikososyal ve sistemik bir perspektiften anlamaya ve tartışmaya yönelik kuramsal bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Aile işlevselliği, Bowen aile sistemleri yaklaşımı, aile sistemleri kuramı, ailenin güçlendirilmesi