İşin Anlamlılığının Ekstra Rol Davranışı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi
Business and Economics Research Journal, cilt.17, sa.2, ss.309-327, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 17 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.20409/berj.2026.499
- Dergi Adı: Business and Economics Research Journal
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.309-327
- İstanbul Ticaret Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İşin anlamlılığı, birey açısından işinin önemi ve kendisi için taşıdığı olumlu anlam hakkındaki psikolojik değerlendirmesi ve algısıdır. Ekstra rol davranışı ise çalışan tarafından gönüllü şekilde sergilenen, örgüt ihtiyaçlarının ötesine geçen, örgüte fayda yaratan davranışlardır. 21. yüzyıl çalışma yaşamına bakıldığında karmaşıklık, belirsizlik ve yoğun rekabet gibi durumlar ön plana çıkmaktadır. Böyle bir ortamda çalışanların işlerini anlamlı olarak algılamaları hem bireyler hem de örgütler için kilit unsurlardan biri olarak görülmektedir. İşin anlamlı algılanması çalışanların rollerinin ötesine geçerek gönüllü olarak ek davranışlar gösterebilmesini sağlayabilir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, işin anlamlılığının ve alt boyutlarının ekstra rol davranışı üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Araştırma kapsamında, kolayda örnekleme yöntemiyle 300 katılımcıdan veri toplanmıştır. Verilerin analizinde korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, işin anlamlılığının ekstra rol davranışı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Ekstra rol davranışı üzerinde işten anlam yaratmanın en fazla etkili olduğu söylenebilir. Böylece örgütlerin işten anlam yaratmayı güçlendirebilecek şekilde iş dizaynı, görevler, sorumluluklar geliştirebilmesi önemli görünmektedir. Çalışma işin anlamlılığına yönelik alt boyutlar çerçevesinde ele alındığından, çalışmanın alan yazın ve uygulamaya yönelik katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Meaningfulness of work is an individual’s psychological assessment and perception of the importance of their work and its positive meaning for them. Extra-role behavior, on the other hand, is behavior exhibited voluntarily by employees that goes beyond organizational needs and creates benefits for the organization. Complexity, uncertainty, and intense competition are prominent in the 21st century workplace. In such an environment, employees' perception of their work as meaningful is considered a key element for both individuals and organizations. A meaningful perception of work can lead employees to voluntarily engage in additional behaviors beyond their roles. In this context, the aim of the study is to examine the effects of the meaningfulness of work and its sub-dimensions on extra-role behavior. Data were collected from 300 participants using a convenience sampling method. Correlation and regression analyses were used in data analysis. The results of the study revealed that meaningfulness of work has an impact on extra-role behavior. Creating meaning from work is arguably the most influential factor in extra-role behavior. Therefore, it is crucial for organizations to develop job design, tasks, and responsibilities that foster the creation of meaning from work. Since the study is handled within the framework of sub-dimensions related to the meaningfulness of the work, it is aimed to contribute to the literature and practice.