NÖROMİMARİ PERSPEKTİFTEN OFİS ORTAMLARINDA IŞIK VE RENK KONFORUNUN MEKÂNSAL DENEYİME ETKİSİ

Creative Commons License

Uç B., Öztürk I. Ö.

International Journal of Social And Humanities Sciences, cilt.10, sa.1, ss.59-92, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, nöromimari perspektiften ofis ortamlarında ışık ve renk konforunun kullanıcıların mekânsal deneyimi üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ofis mekânları, kullanıcıların uzun süre vakit geçirdiği, odaklanma, motivasyon, rahatlık ve çalışma verimliliği gibi deneyimlerin çevresel uyaranlarla doğrudan ilişkili olduğu alanlardır. Bu nedenle ışık ve renk, yalnızca estetik ya da teknik tasarım unsurları olarak değil, kullanıcı algısını ve psikolojik konforu etkileyen önemli nöromimari bileşenler olarak ele alınmalıdır. Araştırmada literatür taramasıyla desteklenen nicel bir anket modeli kullanılmış; çevrimiçi anket 100 katılımcı ile yürütülmüştür. Renk konforu bölümünde 60-30-10 renk dağılımı çerçevesinde ana renk, destek renk ve vurgu renk tercihleri incelenmiş; ışık konforu bölümünde ise aynı ofis görseli 3000K, 5000K ve 6000K aydınlatma senaryoları altında değerlendirilmiştir. Veriler frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleriyle analiz edilmiş, meslek grubu ve görme kusuru gibi yanıtlar standardize edilerek ortak kategoriler altında toplanmıştır. Bulgular, katılımcıların baskın yüzeylerde açık ve nötr tonları daha fazla tercih ettiğini; seçilen renklerden sakinleştirici, odak artırıcı ve ilham verici etkiler beklediğini göstermektedir. Aydınlatma açısından 5000K nötr beyaz ışık, genel tercih oranı ve uzun süreli çalışma uygunluğu bakımından en olumlu seçenek olarak öne çıkarken, 6000K soğuk beyaz ışık özellikle rahatlık algısında en düşük değerlendirmeleri almıştır. Sonuç olarak çalışma, ofis tasarımında ışık ve renk kararlarının kullanıcı konforu, odaklanma ve mekânsal deneyimi destekleyen bütüncül tasarım kararları olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.