Türkiye’deki Merkezi Yönetim Harcamalarının Tahmininde ARIMA Modelinin Performans Temelli Değerlendirilmesi
Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, cilt.11, ss.77-87, 2025 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 11
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences
- Derginin Tarandığı İndeksler: EBSCO Education Source, Asos İndeks
- Sayfa Sayıları: ss.77-87
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Ticaret Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Merkezi yönetim harcama verileri zamana bağlı olarak lineer olmayan, oldukça değişken, birçok ekonomik siyasigelişmeden etkilenen ve öngörülmesi güç verilerdir. Bu kapsamda lineer olmayan bu ilişkileri ortaya koyarak analiz edenbirçok model oluşturulmuştur. Bu çalışmada, 2006 ile 2023 yılı merkezi yönetim harcama verileri kullanılarak, 2024 yılınailişkin gerçekleşme verileri tahmin edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular, ARIMA modelinin geçmiş veriler ile gelecektekiharcamaları tahmin etme konusundaki başarısını ortaya koymaya çalışmakta ve merkezi yönetim bütçesinin daha verimliplanlanmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ancak, ARIMA modelinin ekonomik dalgalanmalar veya pandemi gibiolağandışı durumlarda tahmin performansının olumsuz etkilendiği değerlendirilmektedir. Faiz hariç bütçe giderlerinde 12aylık ortalamada tahmin değeri ile gerçekleşen değer arasında %192 oranında sapma gerçekleşmiştir. Faiz giderlerinde ise buoran %59 olarak gerçekleşmiştir. Böylece, mevcut çalışmada gerçek zamanlı verilere dayanan tahminler yapılarak elde edilensonuçlar ile tahminlerdeki sapmalar ortaya konmuştur.